Mineke Schipper, Bloot of bedekt. Van niets om het lijf naar strak in het pak, 2015, Uitgeverij Prometheus / Bert Bakker.
Het boek interesseerde me omdat ik op zoek was naar een verklaring voor het alomtegenwoordige taboe op naakt. Nudisme en naturisme zijn min of meer geaccepteerd , of getolereerd als vreemde afwijking in de vorm van ‘vooruit, er zijn idioten die zonodig naakt moeten, ze doen maar, maar ik wil er niets van weten en wil er niet mee geconfronteerd worden. Maar waar komt het vandaan ? Iedereen weet hoe een lijf eruit ziet, in één van de twee meest voorkomende vormen, iedereen komt voort uit seks, de meeste mensen hebben seks, veel mensen hebben plezier in seks (naast alle ellende die er ook mee verbonden is). Vanwaar het taboe op naakt en in het verlengde ervan, van seks ? Waarom kleding (als dat vanwege het klimaat onnodig is) ?
Mineke Schipper geeft daar op bladzijde 15 de onderstaande, wat mij betreft afdoende, verklaring voor :
“Vanwege de opvallende aandacht voor adamskostuums in de verhalen over Adam en Eva begon ik mij af te vragen waarom de meeste mensen bepaalde delen van hun lichaam, zoals handen of neus, vaak met een gerust hart bloot laten zien en andere, zoals genitaliën of billen, meestal angstvallig verborgen houdt. Ieder mens begint zijn leven bloot en onze vroegste voorouders gingen zonder kleren door het leven: dat betekent overigens niet dat er geen schaamte bestond bij mensen die bloot rondliepen. Schaamte ontstaat niet alleen door zaken of situaties die met seks of met onbedekte lichaamsdelen te maken hebben.
Het blijkt een even groot misverstand te denken dat schaamte niet bestond voordat mensen kleren aanhadden als ervan uit te gaan dat schaamte niet meer zou bestaan sinds de zogenoemde schaamstreek zorgvuldig bedekt is. Schaamte ontstaat zodra iemand die afwijkt van vereist groepsgedrag afgekeurd of uitgelachen wordt. Wanneer je groepsgenoten lachen om jouw even zichtbare als onbeheersbare erectie, neem de maatregelen om te voorkomen dat het je ooit nog een keer overkomt. De wegen van schaamte en opwinding zijn onvoorspelbaar maar één ding is zeker : iedereen wordt er in zijn of haar leven mee geconfronteerd. Opwinding is niet uit te roeien en het is een illusie te denken dat lichaamsbedekking van de ene sekse opwinding bij de andere sekse zou voorkomen. Bedekking kan opwindender zijn dan bloot. In het bedekkingsproces van de mensheid blijken mannelijke genitaliën vanaf de vroegste tijden centraal te hebben gestaan. Daarvan getuigen de vele soorten penishouders die in omloop waren (en hier en daar nog zijn) bij mensen die verder naakt liepen (Peter Ucko, Penis Sheath. A Comparative Study: The Curl Lecture, 1969).”
