Hans Magnus Enzensberger – De radicale verliezer

Hans Magnus Enzensberger, De radicale verliezer. Over de psychologie van de zelfmoordterrorist. 2006.

Na de aanslagen van november 2015 in Parijs, door islamisten, werd in de media natuurlijk om het leven geanalyseerd en gediscussieerd. Eén van de analytici of gespreksdeelnemers wees op dit essay als de definitieve analyse van de islamitische terreur. Dus ik rende naar de boekhandel om het te kopen en te lezen. Het is een handzaam boek van maar 62 bladzijden. Hieronder het uittreksel in stellingen. De cijfers in de opsomming corresponderen met de hoofdstukken in het essay.

1. De maatschappij produceert winnaars en verliezers. Bijna altijd is dat een man, omdat de man tot in het nabije verleden superioriteit en macht toegedicht werd. Dit is nu voorbij ( JR of in elk geval betwist ). Sommige verliezers worden radicale verliezers zodra zij zich de stem van de winnaar eigen hebben gemaakt.
2. De oplossing van hun probleem is het vergroten van de ellende : de vader die zijn gezin vermoordt. Zijn eigen gevoelens zijn heilig, die van anderen onbetekenend. Deze gevallen ontstaan steeds weer door omstandigheden als de wereldmarkt, de examenreglementen, de verzekering die niet uitbetaalt, enzovoort.
3. De vooruitgang in de afgelopen 200 jaar heeft ervoor gezorgd dat mensen eerder teleurgesteld worden. Anderen vindt men verantwoordelijk voor zijn ellende.
4. Wie die anderen zijn wordt aangereikt door ideologie of in de naaste omgeving of anders buitenlanders, geheime diensten, communisten, Amerikanen, multinationals, politici, ongelovigen, joden. De radicale verliezer identificeert zich met de agressor.
5. De neiging tot zelfbehoud die de mens wordt toegedicht bestaat niet.
6. Als de radicale verliezer zich verenigt met andere radicale verliezers ontstaat gewetenloosheid, doodswens, grootheidswaan en het gevoel van almacht. Elke doctrine kan de radicale verliezer laten exploderen. Hitlers vernietiging van Duitsland was een collectief van radicale verliezers.
7. Radicale verliezers vandaag zijn warlords, guerillas, milities, paramilitairen, revolutionairen, rebellen. Ze noemen zich woordvoerder van de massa. Sinds de val van de sovjetunie steunt geen supermacht nog dergelijke groepen : “Lichtend Pad, MLC, RCD, ELA, LTTE, LRA, FLN, IRA, LIT, KACH, DHKP, FSLN, UVF, JKLF, ELN, FARC, PLF, GSPC, MILF, NPA, PKK, MODEL, JI, AUC, CPNML, UDA, FIA, RUF, LVF, SNM, ETA, NLA, PLPF, SPM, LET, ONLF, SSDF, PLJ, JEM, SLA, ANO, SPLMA, RAF, AUM, PGA, ADF, IBDA, ULFA, PLFM, ULFBV, ISYF, LURD, KLO, UPDS, NLFT, ATTF,” enzovoort.
8. Alleen het islamisme is nog in staat om globaal te opereren.
   1. Recruteren uit 1,3 miljard gelovigen.
   2. Flexibel organisatiemodel.
   3. Geleerd van Europese voorbeelden.
   4. Tegenstanders zijn de Verenigde Staten, het Westen, het internationale kapitaal, het zionisme, de ongelovigen ( 5,2 miljard mensen ), afvallige moslims.
   5. Gebruik middelen waar ze door de globalisering over beschikken.
9. Het Arab Human Development Report van de Verenigde Naties onderzocht de 22 lidstaten van de Arabische Liga, met 280 miljoen inwoners ( tijdens het eerste onderzoek in 2002 ) stelt de vraag : Hoe komt de neergang in de islamitische wereld ? De oorzaken zijn gebrek aan vrijheid, gebrekkige kennisontwikkeling en onderdrukking van de vrouw.
10. De bloeitijd was die van het kalifaat. Dan Diners analyseert in zijn onderzoek Versiegelte Zeit. Ueber den Stillstand in der islamische Welt (2005) de gevolgen van de weerstand tegen de invoering van de drukpers in de Arabische wereld, die nog steeds doorwerkt. In de arabische wereld voerde de drukpers in met 300 jaar vertraging. De ontwikkeling van de industrie wordt uitgevoerd door Europese bedrijven. Dat geldt nog steeds voor de exploitatie van de olie. In 2006 was de waarde van de economische output van de Arabische wereld kleiner dan die van Nokia. De politieke ontwikkeling is mislukt en heeft geleid tot onderdrukking.
11. In de Arabische wereld is het uiten van zelfstandige gedachten op persoonlijk niveau levensgevaarlijk. Dit leidt tot een brain drain ( de zelfstandig denkenden en/of hoger opgeleiden verlaten een gebied, de anderen blijven ). Het effect van de beperkingen die vrouwen worden opgelegd is moeilijk in te schatten, maar is mede oorzaak van de achterstand.
12. Alles waarop men in de Arabische wereld in het dagelijks leven is aangewezen komt het het Westen. Dit leidt tot het continue besef een verliezer te zijn. Dat is een stille vernedering. Het besef botst met de Koran. Volgens de Koran zijn de moslims verzekerd van de suprematie over andere samenlevingen. Dat leidt tot desinteresse in en minachting voor andere volken.
13. Arabische moslims zijn overgevoelig voor werkelijke en vermeende belediging. Anderen beledigen is echter geen probleem
    1. “De geloofspropaganda van moslims is een heilig gebod, de missie van andere religies is een misdaad.”
    2. “Respect wordt luidkeels geëist, maar anderen niet bewezen.”
14. Tegenargumenten zijn zinloos. Bagatelliseren en sussen werken niet.
15. De islamitische beweging is een collectief van radicale verliezers.
    1. “Alle verklaringen die primair betrekking hebben op de sociale situatie van daders, schieten tekort.”
    2. “Van de vierhonderd bekende aanhangers van Al-Qaída heeft 63 procent middelbaar onderwijs genoten, driekwart behoort tot de bovenste of middenklasse ; evenzovelen waren academici, onder wie professoren, ingenieurs, architecten en andere deskundigen.”
    3. Terroristen komen niet uit streng gelovige milieus.
    4. Emigratie en confrontatie met de Westerse beschaving leiden tot een cultuurschok, vooral bij mannen, en vergoten de risico’s. Ze herinneren aan de eigen achterstand.
16. “De zuiverste vorm van islamitische terreur is de zelfmoordaanslag.”
17. De islamitische terreur steunt niet op de burgerbevolking. De doelen zijn willekeurig. Ze zijn vooral tegen moslims gericht. De Arabische wereld reageert daar niet op. Dat de terreur de levensomstandigheden van de islamitische wereld schaadt, stoort de terroristen niet. “Het is (…) het doel van de radicale verliezer zo veel mogelijk anderen tot verliezers te maken. Dat de islamisten een minderheid vormen, kan in hun ogen alleen maar komen doordat zijn uitverkorenen zijn.”
18. Het islamisme is niet geïnteresseerd in oplossingen voor de Arabische wereld. Het wil dat het grootste deel van de wereldbevolking capituleert of uit de weg wordt geruimd. Het leidt ertoe, dat de macht van de politie, de geheime diensten en de bewapeningsindustrie wordt vergroot en dat leidt tot repressie.
19. De grootste negatieve gevolgen worden gedragen door de regio waarin het islamisme gevestigd is, doordat het islamisme het eigen potentieel op zeep brengt. Het leidt tot de zelfmoord van samenlevingen.
    Het gevolg voor de Westerse samenlevingen is beperkt tot de genoemde repressie en hinderlijke verstoring, wel met sporadisch persoonlijke, verwoestende effecten.