Voor blote vrouwenborsten

Free the nipple is een film uit 2012 over een groep vrouwen in New York, die met allerlei acties de culturele regels rond vrouwen- en mannenborsten aan de kaak stellen. Regisseur Lina Esco kon vanwege de taboes de film niet uitbrengen en startte eind 2013 de gelijknamige campagne. Die resulteerde erin dat de film in 2014 eindelijk vertoond kon worden.

Ondertussen werd de campagne in 2015 op diverse plaatsen opgepakt. Vrouwen met onbedekte borsten en mannen met bedekte borsten protesteerden tegen de seksuele lading die naakte vrouwenborsten wel en mannenborsten niet krijgen. Niet eerlijk. Een paar plaatsen en data :

• 26-3-2015 IJsland
• 20-5-2015 University C San Diego
• 15-6-2015 Parlement, Reykjavik
• 1-8-2015 Waterloo, Canada
• 23-8-2015 Hampton Beach, VS
• 23-8-2015 Edinburgh
• 8-9-2015 Göteborg
• 20-9-2015 Malmö

Ik vind het een intrigerende beweging. Hij is miniem qua aantal, maar ik ben benieuwd naar het effect dat ze zal hebben. Ik vind naaktheid niet zo’n probleem dat zo uitkomt, als ik zin heb om te zwemmen bijvoorbeeld, en ik er verder niemand mee hinder, en ik snap ook niet zo goed als mensen er zo’n probleem van maken. Iedereen weet hoe mannen- en vrouwenlichamen er uitzien, ook al omdat naaktheid via allerlei media onontkoombaar om ons heen is. Dus verbaas ik me steeds hogelijk over de ophef die over naaktheid ontstaat.

Hieronder een overzicht van personen en gebeurtenissen, gevolgd door eigen overwegingen.

Personen

Outdoor Co-ed Topless Pulp Fiction Appreciation Society

Dit is een leesclub van New Yorkse vrouwen. Als ik het goed heb bestaat de club sinds 2011. Bij mooi weer lezen ze topless buiten, soms ook als het wat guurder is en soms feesten ze naakt binnen. Daarvan doen ze verslag op hun blog https://coedtoplesspulpfiction.wordpress.com/. In New York mogen vrouwen topless over straat nadat de rechter dit toestond (proces Phoenix Feeley in 2005).

Scout Willis, mei 2014

Scout Willis, dochter van Bruce Willis, plaatste foto’s van zichzelf terwijl ze topless boodschappen deed in New York, dit om de opstelling van Instagram aan de kaak te stellen : blote vrouwenborsten zijn onfatsoenlijk en aanstootgevend. Haar Instagram-account werd beëindigd onder andere omdat zij een foto postte van de achterkant van een jas met daarop een foto van twee topless vriendinnen. Haar verklaring lees je hier. LINK

Keira Knightley, augustus 2014

Van de filmactrice (Bend it like Beckham, Pirates of the Caribean, Pride and prejudice, Love actually) verschenen topless foto’s bij een artikel in Interview (augustus 2014). Ze wilde topless op de foto, ze heeft geen moeite met naakt in een film, maar dan moesten de foto’s onbewerkt geplaatst worden : Het vrouwenlichaam is een slagveld en fotografie is daar mede schuldig aan ( parafrase, geen citaat ). Keira Knightley heeft kleine borsten. Met de foto’s wilde ze ook laten zien, dat vrouwenborsten niet de stereotype vormen hebben waar de professionele fotografie, en daarmee de doorsnee kijker, voorkeur voor heeft. Je kunt best succes hebben met kleine borsten.

Chelsea Handler, 30-10-2014

Ook een Instagram-actie. Chelsea Handler plaatste een foto van zichzelf naast de bekende foto van Vladimir Putin, president van Rusland, waarop hij met ontbloot bovenlijf op een paard zit. Chelsea Handler plaatste exact dezelfde foto van haarzelf. Hij werd na ongeveer 10 minuten ( !!! ) verwijderd. Haar reactie : ik heb alle rechten om te laten zien dat ik een beter lijf heb dan Putin. Heeft hij meer first amendment rights dan ik ? (parafrase, geen citaat)

Ik blijf me erover verbazen dat foto’s en films van geweld en gruwelijkheden als onthoofdingen niet worden verwijderd – dat is nieuws. Blote borsten zijn niets nieuws, maar blijkbaar gruwelijker.

Emma Holten, januari 2015

Begin 2015 plaatste Emma Holten foto’s van zichzelf met ontbloot bovenlijf in huiselijke situaties : een boek lezend in de vensterbank, haar tanden poetsend voor de spiegel. De foto’s waren wel genomen door een goede fotograaf. Het waren geen kiekjes. Ze deed dit omdat in 2011 pikant bedoelde foto’s van haar op haar Facebookaccount verschenen, foto’s die bedoeld waren om privé te blijven. Daarbij kreeg ze een hele lading beledigende en hatelijke elektronische opmerkingen over zich heen, die gewelddadig aanvoelden, de manier waarop de maatschappij ongewenst gedrag corrigeert, maar dan op de internetmanier, zonder remming. Ze noemde het ‘seksualisering tegen haar wil’. Zonder dat ze er enige invloed op had en tegen haar wil werd Emma Holten onderwerp van de seksualiteit van mannen. Haar motivatie voor het zelf plaatsen van de topless foto’s van 2015:

“I would have to write a new story about my body in order to make it possible to see myself naked and still see myself as human. (…) The pictures are an attempt at making me a sexual subject instead of an object. I am not ashamed of my body, but it is mine. Consent is key.”

Haar toelichting vind je hier : http://www.hystericalfeminisms.com/consent/

Het commentaar van een reageerder: Wat een brave foto’s. Er is niets te zien.

Miley Cyrus

Miley Cyrus is een voormalig kindster die nog steeds aan de weg timmert als zangeres en zich daarbij steeds extravaganter gedraagt en zich steeds naakter kleedt. Ze draagt meer en meer de gedachte uit van ‘wat is precies het probleem van naakt?’ en past daarom bij free the nipple. Zie ook haar interview in Marie Claire, editie VS, van september 2015.

Miley Cyrus is natuurlijk een zakenvrouw met een mediastrategie, waarin naakt wordt ingezet voor de publiciteit. De naaktheid is onderdeel van de marketing en dat is weliswaar gewaagd, maar toegestaan. Rihanna doet hetzelfde, Lady Gaga en Janet Jackson (nipple gate tijdens de Superbowl) ook en het icoon van muziek gecombineerd met de belofte van seks is natuurlijk Madonna.

Ik vraag me af of hoe groot de invloed van deze mediagiganten is op de dagelijkse werkelijkheid van vrouwen, en op die van mannen, en of ze maatschappelijke normen daadwerkelijk verschuiven of er maar nauwelijks effect op hebben.

De vraag is hoe ver dit nog door kan gaan. Madonna hield haar kleren nog aan, Rihanna en Miley Cyrus gaan topless, Lady Gaga ging naakt voor de kunst. Naakter dan naakt kan niet.

Overwegingen

1. Het basismateriaal is exact hetzelfde, alleen de vetpercentages verschillen. Zoals gebruikelijk als je mannen en vrouwen vergelijkt, zijn de kleinste waarden van de vrouwen kleiner dan de grootste waarden van de mannen, dat wil zeggen, sommige mannen hebben grotere borsten dan sommige vrouwen. Deze mannen hoeven echter hun borsten niet te bedekken. Deze mannen worden ook niet seksueel benaderd door andere mannen. Vrouwen met heel kleine borsten moeten evengoed hun borsten wel bedekken, al zijn daarvoor bijna geen passende kledingstukken te vinden. Sterker, in de Verenigde Staten heeft een vrouw een rechtzaak gevoerd om topless te mogen zwemmen, nadat haar borsten operatief waren verwijderd wegens borstkanker. Het dragen van een BH deed haar zeer, maar het zwembad verbood haar te zwemmen zonder top, ook al waren er letterlijk geen borsten. De rechter stond haar toe topless te zwemmen.
2. Naakte vrouwenborsten zijn in strijd met maatschappelijke normen en roepen daarom heftige en soms gewelddadige reakties op. In sommige samenlevingen zijn blote borsten normaal en leiden ze niet tot specifiek gedrag, in andere roept een vrouw in een lange broek dezelfde reakties op als bij ons een vrouw met onbedekte borsten. Niet alleen mannen reageren sterk afwijzend, maar vrouwen ook, misschien op een andere manier. De correctie kan stevig zijn.
3. Het heeft ook te maken met zelfbeheersing en beschaving. Op hetzelfde feit reageert de ene man met schelden en geweld, de andere met relativering. Er zijn mannen die ondanks hun sterke afkeuring van vrouwelijk bloot dat op een rustige manier kenbaar maken. Maar ja, er zijn ook uiters vriendelijke en wellevende oplichters en luidruchtige heethoofden die nochtans geen vlieg kwaad doen.
4. Aantrekkelijkheid heeft goed beschouwd niets met naaktheid te maken. Als argument tegen naaktloperij, naturisme en nudisme, wordt wel genoemd : niets zo lelijk als al die naakte lijven of bloot slaat dood. Dat staat wel lijnrecht tegenover de stelling, dat vrouwen hun verkrachting aan zichzelf te wijten hebben vanwege hun uitdagende kleding. Hadden ze maar geen bloot naveltruitje aan moeten trekken of zich te veel opmaken. Dan vraag je erom. Het is alleen nooit duidelijk, waarom niet alle mannen meteen alle vrouwen met een blote buik verkrachtten of waarom niet alle vrouwen op een naaktstrand verkracht worden. Het merendeel van de vrouwen die seksueel lastig gevallen wordt draagt kleding. De meeste mensen hebben seks nadat ze elkaar gekleed hebben leren kennen. Er gaat vaak een tijd overheen voor de eerste seks daar is, al kan je evengoed beargumenteren dat ‘elkaar aantrekkelijk vinden’ al seks is of in elk geval, dat seksualiteit een enorme rol speelt. Pas na geklede kennismaking gaan de kleren uit. Het is mij niet bekend dat alle mensen die elkaar naakt zien meteen neuken. Kortom : gekleed zijn leidt tot seks, naakt zijn leidt niet meteen tot seks, toch is dat geen argument om kleding af te schaffen omdat kleding tot seks leidt.
5. Je kunt een redenering toepassen als die van de verzekeringsmaatschappijen over ‘gelegenheid geven tot diefstal’. Je weet dat er een gevaar is ( mannen die bloot zien als toestemming tot seks ) en je doet te weinig om het gevaar te beperken ( enkels, navel of borsten bedekken, wat de aanstoot dan ook geeft ). Punt is alleen, dat de ander verantwoordelijk is voor zijn gedrag, in dit geval de diefstal. De verantwoordelijkheid bij het slachtoffer leggen, betekent tegelijkertijd de verantwoordelijkheden van de dief verminderen. Dit ‘blaming the victim’ principe wordt heel vaak toegepast ( mij zou dat nooit zijn overkomen, ik ben niet als het slachtoffer ), niet alleen bij diefstal ( heb ik zelf eens ondervonden toen mijn paspoort werd gestolen – ik had toch niemand toegestaan mijn paspoort te stelen, maar ik werd aangekeken op de diefstal ), maar ook bij werkloos worden en, nog veel schrijnender, ook bij verkrachtingszaken.
6. Naakte vrouwenborsten worden in de publieke ruimte niet getolereerd, behalve, gek genoeg, als er een zakelijk contract onder ligt : publiciteit, reclame of kunst. Zodra de onderliggende belofte van seks betaald wordt ( ik heb problemen met de kunst, omdat daarin vaak niet betaald wordt. Toch is daar sprake van een soort regulering, een soort markt ) is naaktheid toegestaan. Wel van de borsten, niet van de kruisregio, wat ook voor mannen geldt. Zie de recente reclamecampagne van het kaasmerk Milner, waarin naakte vrouwenborsten zichtbaar zijn ( oktober 2015 ).       Een topless vrouw op een terras op een warme dag, met een glas bier en een topless vriend, kan dan weer niet.
7. Vrouwen kunnen de belofte van seks inzetten voor eigen gewin. Sommige reclame doet dat. Die drijft op de belofte van seks, die nooit wordt ingelost.
8. Bij mannen is er een samenhang tussen seks en macht. Veel verkrachtingszaken komen voort uit die combinatie : kind en vader of oom of andere bekende, vrouw en kerkelijk werker of therapeut.

Tot slot

Om topless foto´s van jezelf ( vrouw ) te plaatsen op Instagram en Facebook en toch de regels niet te overtreden, heeft een slimmerik nu een plaatje gemaakt van twee mannentepels, die je over je eigen tepels heen kunt plakken.