Over alles wat buiten gebeurt
De zon scheen heerlijk warm. Na zwemmen in de wijkvijver een wandeling met de rugzak. Een eekhoorn sprong van boom tot boom. Op het nest op de boomstam langs de weg stonden ooievaars. Grote vogels. De eerste bosanemonen bloeien. In de wei liepen reeën.
De eerste keer kamperen, eigenlijk maar een dag, verdeeld over twee dagen. In februari zijn maar weinig campings open. Eén daarvan is Landgoed Mariahoeve in Papenvoort, tussen Rolde en Borger, in Drente,
De camping ligt aan een provinciale weg waar best wat auto’s over rijden, ook omdat het een weg is naar en van een nog drukkere autoweg.
De ontvangst was allerhartelijkst. De camping is rommelig en alternatieverig. Dat spreekt me aan. Ik kan me voorstellen dat de camping in de zomer voor kinderen geweldig is.
Ik kon achterin het bos een plek zoeken, helemaal alleen, onder hoge bomen. Helaas waaide het hard en de nog wat lage temperatuur maakte de wind extra koud. Het geluid van de wind in de bomen is op de één of andere manier vermoeiend.
De camping heeft een meer, een pingoruïne. Daar kan je wel in, natuurlijk heb ik dat geprobeerd, maar je zakt tot je knieën in de drab. Niet fijn. Wel fijn is het meer in het bos in de buurt van de camping, vijf kilometer lopen. Het water is tropisch blauw. Jammer genoeg is het ook druk. Ik was op een koude zondag, maar met zon, om tien of elf uur bij het meer, in het gezelschap van fietsers op de ATB-baan, wandelaars op de oever en een hardloopkudde oude mensen, achtervolgd door een luid zoemende drone – waarom eindeloze beelden maken van de achterkant van sukkelende oude hardlopers ? Ik wilde zwemmen en dat heb ik gedaan, naakt ook, het water is al gauw erg diep dus het ongemak duurde maar kort, maar toch te veel mensen.
Het bos bij Borger is eigenlijk lelijk. Er ligt een padennet in dat lijkt op een stad in de USA, regelmatige vierkanten, netjes genummerd op een pittoreske, maar blinkend wit geverfde zwerfsteen. Het is kennelijk productiebos. Wel met mooi, felgroen, mos, blakend van gezondheid.
De slotsom : leuk, bij gebrek aan beter.
4 graden. Koud water.
Het algoritme bracht me naar een video over de Australische SAS in Viêt Nam, in de oorlog. Een fascinerend verhaal over een worden met het oerwoud en niet ontdekt kunnen worden. Maar hoe fascinerend ook, die Australiërs voerden oorlog in een land van een ander. Ze waren bezetters. Ze hoorden daar niet. Ze hoorden daar zeker geen mensen te doden. Maar dan het fascinerende.
Met kleine eenheden het oerwoud in om inlichtingen in te winnen, niet om gebied te veroveren. Onzichtbaar blijven. Een week voor de inzet niet meer wassen en tandenpoetsen omdat de geur van zeep en tandpasta je verraadt. Geen westers eten, maar rijst met vissaus, zodat je ruikt als de vijand. En vooral : langzaam bewegen. Stap voor stap. Weten waar je je voet neerzet zodat je stap geen geluid maakt. Eén stap, vier minuten stilstaan, waarnemen. Niet met je ogen heen en weer schieten, maar fixeren, zodat je de tijd hebt om onregelmatigheden waar te nemen. Na vier minuten de volgende stap. Honderd meter per uur. Niet de gewone militaire laarzen dragen, maar de sandalen die de tegenstander ook draagt, zodat je sporen er precies zo uitzien. Alle uitstekende onderdelen van je uitrusting vastmaken, inkorten of thuislaten. Geen radio mee. Maakt te veel lawaai. Niet schieten. Maakt te veel lawaai. Luisteren. Als het geluid in het oerwoud verandert, betekent dat iets. Als het stil wordt, dreigt gevaar. Van anderen, of doordat je jezelf verraden hebt.
Er is een heel kanaal met video’s hierover, die eigenlijk allemaal hetzelfde zijn : Australias hidden war :
https://www.youtube.com/@AustraliasHiddenWar
Het kan dan wel prachtig zijn, maar de Australiërs hadden wel een kill ratio van 500 op 1. Voor elke Australiër die omkwam 500 dode Vietnamezen. En na de oorlog waren vele Australische SAS-leden zo getraumatiseerd dat ze niet meer in de maatschappij konden functioneren. Zoals alle traumaslachtoffers, wel trauma ook.
In Deep survival trof één verhaal me in het bijzonder. Dat was het verhaal over Mark Morey. Hij heeft een wilderness school in Vermont(1) in het noorden van de USA. De schrijven van Deep survival maakt een wandeling met hem. Morey stopte regelmatig. Om naar de vogels te luisteren. Om op iets te wijzen. Iets te bestuderen. Zo kon hij aan de hand van het verhaal van die wandeling de weg terug vinden, ook weken later aan de telefoon.
Dit zijn de songlines die de Aboriginals gebruiken om hun weg te vinden, de richtingaanwijzer van liederen over vogels, zoogdieren, planten, plassen, stromen, bomen en het landschap (2).
Het lijkt een beetje op The wander society van Keri Smith, een boek dat je vrijheid geeft om te ongericht te slenteren met aandacht voor je omgeving.
De school laat kinderen van een jaar of acht die er een weekprogramma volgen elke dag tijd doorbrengen in hun zelfgekozen geheime plek. “Ze leren te stoppen en te denken. Ze leren rustig en alleen te zijn. Ze zullen nooit het gevoel hebben dat het bos vijandig is. Dus als ze ooit verdwalen of ergens niet meer uit kunnen komen, dan raken ze niet in paniek.” Een prachtige manier om vertrouwd te raken in / met de natuur.
Noot 1 : in het boek Vermont Wilderness Survival School, nu Institute for Natural Learning : https://ifnaturallearning.com/
Noot 2 : Bruce Chatwin, The songlines, 1987. Vertaald als De gezongen aarde, 1988.
Deep survival. Wie overleeft, wie niet en waarom, door Laurence Gonzales, 2017, 2003.
Ik las het boek in één keer uit, onderbroken door een nacht slaap. Het is precies wat de titel zegt, een zoektocht naar wie ongelukken overleeft en wie niet. De ongelukken zijn vooral recreatieve ongelukken : bergbeklimmen, wandeltochten, wildwatervaren, ongelukken met zeilboten. En dan een paar vliegongelukken.
De vaart zit vooral in de eerste helft van het boek. Daar vind je ook de analyse van wat er in je hoofd gebeurt onder spanning en als iets mis gaat. Bijvoorbeeld als je verdwaalt. De tweede helft is uitgesponnen en filosofisch.
Het mondt uit in twaalf aanbevelingen. Die zijn niet bijzonder en erg algemeen, wat onontkoombaar is bij de verscheidenheid aan mogelijke ongelukken. Samengevat :
Ik zou daar nog voorbereiding aan willen toevoegen. Bedenk in welke situatie je terecht komt en wat mis kan gaan. Leer een nuttige vaardigheid voor je begint ( maar weet ook dat kennis en vaardigheid een vals gevoel van veiligheid kunnen geven ).
En begin niet of keer terug als het niet goed voelt. Durf de spelbreker te zijn. Maar je moet emotioneel en sociaal al stevig in je schoenen staan om dat te kunnen. Sociale normen en sociale druk zijn reëel en krachtig.
Het boek gaat dan wel over moeilijke omstandigheden, gezocht of niet gezocht, maar uiteindelijk gaat dit over het leven en over sterven. Wat we ook doen, we sterven. Elke situatie kan leiden tot de dood. Mijn dood is dichtbij als ik nu naakt in de tuin ga zitten. Het is vijf uur ’s middags, volgens de weerapp is het één graad, windkracht twee. Als ik buiten blijf ben ik morgen dood. Als ik op het gras ga liggen gaat het sneller. Als ik mijn kleren aanhoudt duurt het langer. Wat doe je ? Kleren aanhouden en binnen blijven.
Hetzelfde geldt voor autorijden. In 2024 stierven 675 mensen in het verkeer. Wat doe je ?
Het was alweer plus één, echt warmer dan gister, toen het min tien was. Gister begonnen mijn spieren al na drie minuten te trillen van de kou, nu kon ik het kwartier rustig uitzitten.
Het was niet eens erg koud. De sneeuw kraakte onder de voeten. De sneeuw dempte het geluid. We zagen een goudhaantje. Misschien.
Slecht ijs 🙂 want veel sneeuw, maar wel dik. Ik moest het stuk duwen met mijn handen. Erg koud. Wel een belevenis.
Daar kan je best tegen als je de kou toelaat en gewoon voelt. Net als je vingers tegen de kou kunnen als je sneeuwballen gooit.
Het regende hard en het was veel te koud om te zwemmen. Ik kon merken dat er ijs op het water had gelegen. De zee blijft warmer in de winter, het binnenwater koelt flink af.
