Jan Roel Smedes

Categorie: Natuur

  • Het romantische bewustzijn, Maarten Doorman

    Volledige titel : Het romantische bewustzijn : Hoorcollege over de hedendaagse cultuurfilosofie van de Romantiek ( 2010 ).

    Nu ik veel gelezen en geluisterd heb over de Verlichting, de periode waarin onderzoek en daarop gebaseerde inzichten een plek veroverden, koos ik, min of meer uit verveling, voor het hoorcollege van Maarten Doorman over de Romantiek, de periode die na de Verlichting komt en er een reactie op is. Ik had het nooit zo op de Romantiek, al die emoties en al dat gezwijmel. Maar ik vond het college bijzonder interessant. Maarten Doorman zet de kenmerken van de Romantiek neer en vertaalt die naar de huidige tijd. Hij concludeert dat we nog steeds in de Romantiek leven en dat die springlevend is. De samenvatting bij het hoorcollege geeft een mooi beeld. Klik hier voor de samenvatting

    Hans Kennepohl doet het hoorcollege over op papier in We zijn nog nooit zo romantisch geweest ( mijn boek heeft geen impressum. Zou dat ook romantisch zijn ? ). Volgens hem zijn dit de romantische overtuigingen die onze maatschappij vormgeven :

    • De mens is van nature goed.
    • Ieder mens is een uniek wezen.
    • De mens moet voor zijn oordeel over goed en kwaad afgaan op zijn gevoel, zijn ‘natuur’.
    • De verbeelding, de fantasie, wordt als waardevol gezien.
      ( de opsomming is een citaat van blz. 24 )

    Deze kan je samenvatten tot het begrip ‘authenticiteit’.

    Daarna verhaalt Kennepohl over hoe de romantiek doorklinkt in veertien aspecten van ons leven. Dit zijn :

    • Thuis bevallen. Dat is ‘natuurlijk’. Niet in het ziekenhuis.
    • Het onschuldige kind. Het kind is nog onbevlekt door de maatschappij.
    • Onderwijs moet aansluiten bij de natuurlijke drang tot leren van kinderen.
    • Jeugdcultuur. En dan vooral de popmuziek.
    • Liefde. Van hunkering en oogopslag tot trouw tot in de dood.
    • De hond en de kat als gezinslid.
    • Zorg voor de natuur. De natuur is te wild voor ons.
    • Consumeren.
    • Ambacht en design.
    • Cosmetische chirurgie.
    • Nationalisme.
    • Kunst en kitsch.
    • Spiritualiteit. Verbinding met de natuur en met je ware zelf.
    • Dood. Begraafparken, natuurbegraafplaatsen en de terugkeer naar de natuur. De nabestaanden en hun rouw centraal

  • Het geluk van de wolf, Paolo Cognetti

    Mooi boek, fijne sfeer. Berglandschap met mensen. Zoals altijd bij Paolo Cognetti.

  • Hoog in de bergen werkt Virginie

    Met de kabelbaan naar de Sambuy ( Haute Savoie, onder Annecy ) ging ik omhoog, in de hoop vanaf de berg, die ik kon zien van voor mijn tent, beneden in het dal mijn tent te kunnen zien staan. De kabelrit was heerlijk. Hij suisde. Bij de palen ratelden de wielen zacht, daarna stilte. Kouvlagen. Beneden stak de zon, boven was het 11 graden. Ik koos niet het pad omhoog, naar de weide met het verste uitzicht, maar een pad dat een beetje omlaag leek te leiden of tenminste horizontaal, naar het Chalet de la Bouchasse. Het pad was smal en liet al gauw het kabelbaanstation en de gedruis van mensen en dieselmotoren achter zich. Voor de ongetrainde vlakkelandloper die ik was – ben – was het inspannend, in mijn stevige bergschoenen. De Fransen lopen gewoon op sportschoenen.

    Ik heb mijn tent gezien. Het is fijn om als je omhoog kijkt te weten hoe het daar is.

    Het chalet is een geitenboerderij. Virginie Gros is de boerin. Ze stond kaas te verkopen toen ik aan kwam lopen. Ik dacht dat ze de dochter van de boer was. Op het gras bij de verkoopbalie, een plank op een deur, lagen twee varkens te zonnen.

    Alpage de la Bouchasse, Faverges-Sythenex, Haute Savoie

    In de zomer, van juni tot half oktober, grazen de geiten op de alp. Virginie melkt ze en maakt de kaas. Volgens het bord op de boerderij is het dagritme : 5.30 uur op, 6.00 uur melken, 8.00 vertrek van de geiten, verzorging andere dieren, 08.30 kaasmakerij, 13.00 verkoop, kazen omdraaien, planken schoonmaken, ander onderhoudswerk, 17.00 tot 19.00 geiten binnenhalen van de alp ( ze komen niet zelf, ze moet ze opzoeken en ophalen ), 19.00 uur melken, 20.30 uur kaas vormen en zouten, 21.30 rust. Wat een dag. En dat elke dag opnieuw. Met zo’n dag heb je geen zenmeditatie nodig.

    De dag dat ik er was scheen de zon heerlijk, maar vaak hing er ’s ochtends een wolk rond de berg. Het is er dan mistig, vochtig en koud. De boerderij is met de auto te bereiken, maar alleen over een grindpad van één auto breed, dat bij de boerderij langs een helling loopt van 50%. Op een nacht lag ik buiten in mijn slaapzak en zag ik boven tegen de bergwand een lichtbundel die zich langzaam verplaatste.

    De kaas ziet er prachtig uit, als een schilderij. Ik heb nog nooit geelschimmelkaas gezien en gegeten. Ik vroeg me af of je die schimmel wel kòn eten. Ja, dus, ik leef nog. De smaak was even goed als de kaas mooi is.

    De tomme van Chalet de la Bouchasse. De gele kleur van de schimmel is weggevallen.

  • Drinkbare rivieren door Li An Phoa

    In de boekwinkel viel mijn oog op dit boek. Ik heb Li An een aantal jaar geld gedoneerd, de documentaires over haar werk gezien, maar ik was verrast over het boek. Het eerste deel was fijn om te lezen, daarna werden de onderwerpen zoals de Pacific Crest Trail en de wandeltocht langs de hele lengte van de Maas in heel kort bestek beschreven, terwijl er dikkere boeken zijn over alleen de PCT ( zoals het iconische Wild van Cherryl Strayed ) en over de Maaswandeling een de driedelige documentaire is gemaakt. Vooral over de Maaswandeling biedt een boek andere mogelijkheden om het verhaal te vertellen dan een documentaire. Misschien komt dat boek er nog eens.

  • Vakantie bij de Schaalsee

    Op ongeveer vier, vijf uur rijden vanaf Noord-Nederland ligt de Schaalsee. Hij is ontstaan toen het ijs tijdens de laatste ijstijd terugtrok, terugsmolt, eigenlijk. In de jaren van de tweedeling van Duitsland liep de grens tussen Oost en West langs en door de Schaalsee. Het was een gebied waar niet veel gebeurde en dat kwam de natuur ten goede. Ook na die Wende is het gebied met rust gelaten. Nu zijn grote delen land langs de oude grens beschermd natuurgebied.

    De Phuhlsee bij Sterleyer Heide

    Je kan er heerlijk zwemmen en kanoën. Op de Schaalsee mag dat alleen met een vergunning, maar die kan je kopen ( € 12 voor een dag ). Wij voeren als enige boot op het meer, van Schaalseecamp naar Groß Zecher. Daar staat een uitspanning met heerlijke taart en, helaas, minieme mokken thee.

    Een uur of wat verderop vind je de Mecklenburgische Seenplatte, een gebied bezaaid met net zulke meren, omzoomd met hoge bomen en helder water met een zandbodem, waarin je de vissen kunt zien zwemmen..

  • Wat is natuur ?

    De wind suist langs de auto die lang de natuurcamping rijdt, waar in in de schaduw onder een boom zit. Ik hoor de wind ritselen in de bladeren boven mij. Wat is natuur ? Ik erger me aan het geluid van de auto. Dit is een natuurcamping ! Dat geluid hoort er niet bij. Is dit wel een natuurcamping met een weg voorlangs ? Als er even geen auto te horen is geniet ik van het geluid van de wind in de bladeren.

    Ik kijk uit op wilgen. Dat is natuur. Ze zijn geknot. Nu zijn ze geen natuur. Verderop staan bomen. Natuur. Ze staan in een rij. Geen natuur. Ze staan in een grasveld. Gras is natuur. Het gras is gemaaid. Geen natuur. Gras hebben we thuis en ook thuis zoekt een merel wormen.

    Ik lees het boek Niet alleen, een avontuurlijke voettocht dwars door Nieuw-Zeeland. In Nieuw-Zeeland heb je veel ongerepte natuur, al vindt de schrijver, Tim Voors, dat hij op de Pacific Crest Trail  minder menselijke aanwezigheid aantrof. Is de ongerepte natuur van Nieuw-Zeeland meer natuur dan de gerepte natuur in Nederland, met even natuurlijke bomen en duinen, maar met om de honderd meter een paaltje, bankje, afvalbak, pad, huis, dorp, stad ?

    Er zijn genoeg mensen die zulke vragen hebben gesteld en er ook een antwoord op hebben. Er zijn boeken over en artikelen. Ik weet geen antwoord en hoef ook direct geen. De vragen op zich vind ik aangenaam. En elke vraag is een soort van antwoord op de vorige vraag.

  • Treewilding

    Waarom moet onze omgeving zo netjes beheerd zijn ? Het gras langs de weg gemaaid, de bomen opeen rij, een geknipte heg. Er zijn mensen die de berm voor hun woning maaien. De overgeschoten stukjes grond bij de snelwegopritten worden onderhouden. Staatsbosbeheer onderhoudt hun natuurgebieden, exploiteert bossen voor de houtkap ( dat is dus geen natuur, maar een plantage ), kapt bomen als de natuurontwikkeling dat vraagt, graaft plassen als de natuurontwikkeling dat vraagt. Waarom zo veel energie steken in de ontwikkeling van de natuur terwijl die zo sterk is ? Laat maar eens een stuk grond vijf jaar braak liggen of onderhoud een huis niet meer. De natuur kan het zelf wel. En het mooie is, het kost nog minder geld ook.

    Er is een intitiatief om de natuur wilder te maken. Het heet rewilding : rewilding.org. Maar het gaat alleen over dieren. De wolf moet terug en de beer en de bever en de otter. Het brengt veel meer op om de plantenwildernis uit te breiden. Planten zijn goed tegen de klimaatverandering. Planten bieden dieren voedsel, bescherming, habitat. En sparen beheerskosten uit. Vandaar geen rewilding maar treewilding ! Op naar een wilde buurt.

    Naschrift : Oeps, dit had ik dus al eerder geschreven : Treewilding, rewilding maar dan met bomen