Jelle Reumer schreef in Trouw het essay Wat is natuur nog in dit land, ondertitel ´Het misverstand van de natuur´, over natuur, wildernis en natuurontwikkeling. Ik heb natuurontwikkeling altijd al een raar begrip gevonden. Natuur is iets dat spontaan gebeurt, zonder ingrijpen van de mens. Natuur ontwikkelen is afblijven, niet meren graven met dikke graafmachines. Daarnaast baal ik ervan dat Nederland geen echte natuur heeft. Alleen de Wadden. Die heten wild, maar overal staan paaltjes en afvalbakken en ligt rommel, liggen strekdammen, staat prikkeldraad. En anders staat wel een boortoren of windmolen in de verte.
Jelle Reumer verwijst naar het proefschrift van Jori Wolf, Wildernis in Nederland. Zij geeft een aantal handige begrippen om de natuur mee aan te pakken. Ze wijst erop, dat de ongerepte wilde natuur ( primaire natuur ) in Nederland sinds de 18e eeuw al niet meer bestaat. Een heleboel van wat wij nu natuur noemen is verwaarloosd cultuurlandschap ( secundaire natuur ). Natuurontwikkeling creëert tertiaire natuur.
De verwarring waar ik mee zit komt doordat ik natuur en wilderniservaring door elkaar haal. Een koe is natuur, het gras van het weiland is natuur, ze groeien uit zichzelf, en voldoen zo aan de definitie van ‘natuur’, maar ze zijn door mensenhanden gevormd. Ze zijn geen wildernis in de zin van de Noordzee of de Mont Blanc. De Noordzee wordt beetje bij beetje een industrieterrein voor de energieopwekking of de visserij, of een snelweg voor de scheepvaart. Langs de klimroutes naar de top van de Mont Blanc zijn beugels aangebracht en hangen touwen. Je kan hem bewonderen vanaf paden en wegen en langs de klimroutes en overnachten in hotels en berghutten. Op de Eiger staat op kilometers hoogte op een rand een berghut.
Het afgelopen jaar heb ik een paar boeken gelezen van wandelaars over de Pacific Crest Trail. Dat lijkt wildernis, maar de PCT is ook een pad. Het is aangelegd, gemarkeerd en wordt onderhouden. Een beetje wildernis is ver te zoeken, tegenwoordig.