In het boeddhisme is veel te doen om verlichting. Als het al geen doel is van het boeddhisme op zich of van meditatie, dan is het toch een begeerlijk bijeffect. Maar wat is dat, verlicht zijn ? In Ik ben / Zijn, gesprekken met Shri Nisargadatta Maharaj, vond ik de beste beschrijving die ik tot nogtoe las ( blz. 47 ).
( … ) Ik leef in een wereld van realiteit, terwijl de jouwe aan elkaar hangt van voorstellingen. Jouw wereld is een persoonlijke, een privé-wereld die je met niemand kunt delen en waar je heel diep mee verweven bent. Niemand kan haar betredenen zien zoals jij ziet of horen zoals jij hoort ; niemand kan jouw gevoelens beleven en jouw gedachten denken. Je bent in jouw werld echt helemaal alleen, ingeloten door je droom, die steeds verandert en die jij aanziet voor het leven. Mijn wereld is een pen wereld die alle mensen gemeen hebben en waar iedereen toegang heeft. In mijn wereld is er saamhorighei, inzicht, liefde, perfectie ; het individu is het totaal en het totaal zit in het individu. Alle dingen zijn één en het ene is alle dingen.
Vraag : Is uw wereld ook vol met dingen en mensen, zoals de mijne ?
Neen, zij is gevuld met mijzelf.
Vraag : Maar, ziet u en hoort u niet zoals wij ?
Ja, het lijkt alsof ik actief ben en hoor en zie en praat, maar wat mij betreft gebeurt dat net zoals zich bij jou de spijsvertering of het transpireren vanzelf voltrekken. De geest-lichaammachine zorgt ervoor, maar die laat mij erbuiten. Net zoals jij geen moeite hoeft te doen om je haar te laten groeien, zo ben ik onbekommerd over woorden en activiteiten. Ze gebeuren vanzelf, ik ben er niet bij betrokken en ik maak me er geen zorgen over, want in mijn wereld gaat nooit iets verkeerd.