Ik behandel schades voor een gemeente. Je kunt schadevergoeding krijgen op grond van de wet. Die is heel kort. Uitspraken van rechters over de wet bepalen daarom of je schade vergoed krijgt. Voor de meeste mensen is dit onbekend terrein. Daarom leg ik af en toe uit hoe het werkt.
De rijdende rechter, John Reed, heeft in de uitzending van 3 mei 2022 een uitspraak gedaan over een boom. Een eigenaar van een woning was bang dat de boom op zijn huis zou vallen. Hij eiste dat de eigenaar van de boom hem zou kappen of zou toppen. De boom was eigendom van een gemeente.
De uitzending staat op NPOstart. Klik hier om naar de uitzending te gaan.
De rechter wees de eis af. De rechter noemde alle argumenten die kunnen spelen bij schade door bomen. Ik som ze op en ik voeg er informatie aan toe.
- De leeftijd en de gezondheid van de boom. De linde, in dit geval, kan honderden jaren oud worden. Hij moet dan voldoende ruimte hebben om te wortelen en voedzame grond.
- Er zijn deskundigen die de gezondheid van een boom kunnen beoordelen.
- De eigenaar van een boom heeft een zorgplicht voor de boom (1). De eigenaar moet beoordelen of de boom een gevaar vormt en moet de boom onderhouden.
- De gemeente heeft heel veel bomen. De gemeente is daarom een professionele boombeheerorganisatie. De rechter verwacht dat een gemeente zich professioneel gedraagt. De zorgplicht van de gemeente is groter dan die van een inwoner met een boompje in de voortuin. De meeste gemeenten beoordelen elke boom één keer in de vier jaar. Bomen die schade kunnen veroorzaken moet de gemeente vaker beoordeeld worden. Dat kunnen bomen zijn die minder gezond zijn, aan het eind van hun leven komen of die op een plek staan waar ze sneller schade veroorzaken. Bijvoorbeeld bij parkeerplekken langs een drukke verkeersweg.
- John Reed verplichtte de gemeente deze boom regelmatig in de gaten te houden. Dat had hij niet hoeven doen. Die verplichting bestaat ook zonder een uitspraak van de rechter.
- De gemeente moet de bomen beoordelen met de zogenaamde visual tree assessment oftewel boombeoordeling op het oog. Dat kan niet iedereen zomaar doen, daar moet je een opleiding voor hebben (2).
- In dit geval werd onderzocht of de boom stevig geworteld was. Dat gebeurt meestal niet. Het kost veel geld. Als een gemeente 50.000 bomen heeft kan je bedenken dat het veel belastinggeld kost als je veel bomen regelmatig op deze manier onderzoekt.
- Dat heeft ook te maken met de bewijslast. De boomeigenaar moet bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Jij eist, jij moet bewijzen dat er toch gevaar is.
- John Reed noemde nog de aansprakelijkheid voor schade. Als de eigenaar van een boom aantoont dat hij goed voor de boom gezorgd heeft, is hij niet aansprakelijk voor schade die de boom veroorzaakt. Hij heeft een zorgplicht, geen resultaatsverplichting. Als een boom tijdens een storm op jouw auto valt omdat hij rot is en van binnen hol, hoeft de eigenaar van de boom toch niet aansprakelijk te zijn voor jouw schade.
- Als van de buitenkant niet te zien was dat de boom rot en hol was.
- Omdat storm ( windkracht 8 en hoger ) overmacht is (3).
- Meestal vergoeden opstalverzekeringen schade door bomen door wind boven windkracht 7.
- Als je een opstalverzekering hebt, hoef je daar niet verplicht een beroep op doen. Dat geldt voor elke verzekering. Een verzekering beperkt jouw recht op verhaal van schade op een ander niet. Als een verzekering schadevergoeding aan jou uitkeert komt dat op jouw schadestatistiek. Als je te veel schades claimt gaat jouw premie omhoog of kan je verzekering de dekking opzeggen. Het kan dus in jouw voordeel zijn om een schade niet te claimen op de verzekering (4).
- Aan de andere kant kan het voordelig zijn om je schade wèl op je opstalverzekering te claimen. Je verzekering vergoedt de schade meestal tegen nieuwwaarde. Een schadevergoeding die je van een ander vraagt is altijd tegen de werkelijke waarde. Bijvoorbeeld een auto. De nieuwwaarde is € 30.000, hij is 2 jaar oud, de werkelijke waarde is € 20.000. Bij de verzekering krijg je € 30.000, van een ander krijg je € 20.000. Zo gaat het ook bij gebouwen. Inventaris is gedekt tegen vervangingswaarde.
- Alles wat aan het huis vast zit of vast verbonden is met de grond, hoort meestal tot de opstal : schuttingen, muurtjes, hekken, overkappingen. Schade door storm is dan gedekt op de opstalverzekering. Soms is ook de tuin en tuinmeubilair gedekt. Het is even de vraag of dat ook voor nieuwwaarde is.
- Ook bij schades door bomen moet je foto’s maken, heel veel foto’s, van veraf en van dichtbij. Als er een storm is geweest kan de gemeente de boom komen weghalen. Die mensen hebben het dan megadruk en gaan niet zelf foto’s maken. Dat hoeven ze ook niet : jij eist, jij moet bewijzen.
Voetnoten
(1) Uitspraken van rechters over artikel 162 van boek 6 van het Burgerlijk Wetboek.
(2) De beoordelaar moet een certificaat hebben en dat moet geldig zijn. Als je twijfelt kan je die opvragen. Een gemeente heeft vaak zelf mensen in dienst die bomen kunnen beoordelen. Vaak schakelt de gemeente ook een bedrijf in.
(3) Overmacht heet volgens artikel 162 van boek 6 van het Burgerlijk Wetboek een ‘rechtvaardigingsgrond’.
(4) Als je zelf een potje maakt van het schadeverhaal kan de verzekering jou wel dekking ontzeggen. Je bent dan, zoals dat heet, in de rechten van de verzekering getreden. Dat wil zeggen, dat je het de verzekering moeilijk hebt gemaakt om zelf schade te verhalen.