Categorie: Al het andere

Levensbeschouwing, maatschappij, boeken, films, meningkjes

  • Ongeval N99

    Geholpen bij een ongeluk op de N99. We waren op weg naar Callantsoog om branding te varen. Wat me het meest is bijgebleven is het verschil in benadering van mij en van de ambulancebemanning.

    Het ongeval was tweehonderd meter verderop gebeurd. Daar stonden mensen op de weg. De vraag of, wat, waar en hoe ik iets moest of kon doen deed de spanning bij mij al stijgen. Na even te hebben stilgestaan begon onze rij auto’s weer te rijden, via een breed fietspad dat een talud omhoog lag. Ter hoogte van het ongeluk parkeerde ik ( onhandig op de weg en niet op het talud ). Er waren vier auto’s betrokken bij een aanrijding. Ze stonden tegen elkaar aan. Ik begaf mij naar de twee zichtbare slachtoffers, die tegen een vangrail zaten. Van één werd het hoofd stabiel gehouden. Eigenlijk was er niets te doen. Op den duur heb ik de man die het hoofd vasthield afgelost.

    Na verloop van tijd kwamen twee of drie ziekenwagens aanrijden ( volgens internet stonden er op het eind acht ). Het ambulancepersoneel stapte rustig uit en trok op hun gemak handschoenen aan. Eén van de ambulancemensen deed een groen vestje aan, pakte een vel papier en begint te schrijven. De ambulancemensen gingen de situatie bekijken. Ze kwamen bij mij langs, vroegen hoe het ging en gingen verder. Veel van wat ze deden speelde zich achter mijn rug af.

    Evaluatie

    Je bent geneigd meteen hulp te willen bieden aan waar de eerste mogelijkheid tot hulpverlening je aandacht trekt. In mijn geval waren dat de twee mensen die tegen de vangrail zaten. Maar van pijn krijsende slachtoffers kunnen minder urgent zijn dan iemand die stil in een hoekje een hartstilstand krijgt of in shock is. Kortom : kijk eerst rond, overleg en organiseer als je dat kunt en help dan.

    Beeld van het ongeval

  • Boeken

    Ik lees nu drie boeken :

    Een levensregel voor beginners van Wil Derkse, de Regel van Benedictus uitgelegd voor vandaag. Ik lees het voor de tweede keer en vind het weer een inspirerend boek. Het deel over leiderschap gaat over mensen en niet over productiefactoren, de manier waarop de managersindustrie de mens lijkt te zien, systemen met knoppen, speeltjes voor mannen.

    Lao Zi door Kristofer Schipper, een nieuwe vertaling van de Tao te tjing dan wel Dao de jing. Schipper is sinoloog van tenminste enige faam en taoïstisch priester. Dat geeft de vertaling voor mij een hogere status dan die van de vele interpretaties gebaseerd op vertalingen van derden. Het is een mooie vertaling. Bij Schipper is het tao te tjing vooral gericht op het persoonlijk leven en meditatie. In andere vertalingen spelen machthebbers, koningen een grotere rol.

    Bijzonder leuk is ook dat het boek de Chinese tekst bevat. De beroemde zin De eeuwige Tao kan niet in woorden worden uitgedrukt is in het Chinees vier karakters lang. Ik ken geen Chinees maar er lijkt te staan : tao – eeuwig – taoën/zeggen – niet.

    De utopie van de vrije markt van Hans Achterhuis. Na zijn boek over de teloorgang van de linkse utopieën onderzoekt hij nu het neoliberalisme, de ideologie van de vrije markt, belichaamd door het boek Atlas shrugged van Ayn Rand, wereldberoemd in de VSA, hier totaal onbekend. Dit boek verdient de kwalificatie ‘fascinerend’. Ik heb even stiekem de laatste bladzijde gelezen en tot mijn verrassing vond ik een pleidooi voor de deugden van Aristotoles, waar ook Andreas Kinneging ( conservatief ) in zijn boek Geografie van goed en kwaad zoveel nadruk op legt.

    Mei 2011

    Nog een mooi boek gevonden : Het wiskundeboek, met 250 mijlpalen uit de wiskundegeschiedenis : mieren die stappen tellen, magische vierkanten, de stelling van Pytagoras, priemgetallen natuurlijk, het getal e, pi en heel veel moderne stellingen.

  • Beltane in Edinburgh

    Heidense symbolen, bodypaint, fakkels, vuur en drums in het gure Schotland.

    Elk jaar op de avond van 30 april vindt in Edinburgh het Beltane plaats, ritueel, festival, performance ineen. Elk jaar hetzelfde verloop en elk jaar een beetje anders. Het straalt op de fotoos een enorme energie uit.

    Beltane verbeeldt de terugkeer van de zomer, het opnieuw tot leven komen, de vruchtbaarheid en voortplanting : de witte meikoningin huwt de groene man. Het is tegelijkertijd het verhaal van het huwelijk tussen gevoel / chaos en rede / orde : de rode mannen en de witte guardian women. Natuurlijk ontbreken de elementen niet, al lijkt het mij vooral om de vrolijke kleuren : groene aarde, blauw water, witte lucht en rood vuur.

    De entree van de meikoninging en de White Women op de Acropolis op Calton Hill in Edinburg
    May Queen and White Women
    Waterpunt ( mensen symboliseren het element water )
    Water Point
    De rode mannen en vrouwen ( symboool van de chaos ) vallen aan
    Red Men charge ( symbool van de chaos )
    De meikoninging en de groene man
    The May Queen and the Green Man ( symbool van de vruchtbaarheid )
    Aanval van de rode mannen ( en vrouwen )
    Meer rode mannen ( en vrouwen )
  • Blaming the victim

    Zweden geldt als een modern land met verregaande seksegelijkheid. Jongen verkracht meisje. Wie is de dader ? Integraal overgenomen van hunsor.se.

    Staff at Bjästa School in northern Sweden have received some 400 threats via email following television revelations about a 14-year-old girl who was bullied and left isolated after being raped at the school. Many of the threats of violence have been directed at the school principal and the head of education for the Örnsköldsvik municipal area, 500 kilometres north of Stockholm. In addition, seven of the 220 incendiary emails sent to Örnsköldsvik council have been reported to the police after members of staff received death threats.

    “It has been difficult. I’ve received emails and letters to the effect that I should be killed and raped. It has been extremely difficult for me and my family,” said Birgit Olsson Johansson (SocDem), chairperson for Örnsköldsvik council’s educational committee.

    A heated debated continues to rage on the internet following public broadcaster SVT’s airing in late March of Uppdrag Granskning’s investigative report into a village that turned its back on a 14-year-old girl raped by a 15-year-old boy.

    A man who headed a youth centre in the village was transferred from his post earlier this week after commenting on the boy and his family on an online forum. The council employee, who cited his name and profession when commenting, has now been barred from working with children.

    “The employee has a major responsibility for children and youths; it is not acceptable for this person to enter the debate by virtue of their occupation,” said Siv Sandberg, head of Örnsköldsvik’s culture and recreation division.

    The 14-year-old schoolgirl at the centre of the case, named as ‘Linnea’, was raped by ‘Oskar’ in the school toilets. The girl reported the attack to Örnsköldsvik police in March 2009. The boy initially denied to police that he had been in the toilet with Linnea and that he had raped her.

    After news of the rape and the police report emerged, a campaign began which divided the community – with many of the girl’s and boy’s friends, school teachers, and parents questioning the validity of Linnea’s story. In interviews with SVT, community members related their theory that Linnea had reported the rape as a form of revenge on Oskar, who she was alleged to have had an unrequited crush on.

    The momentum of the campaign of rumours built up with a poster campaign in school and a Facebook group launched supporting Oskar as the community increasingly turned its back on the 14-year-old girl.

    “She wanted it. I don’t think he seemed like the type of person that would have to (rape someone). He is good-looking, he is nice,” said one 51-year-old local resident.

    The prosecutor was one of the few that doubted the growing body of public opinion which had come down against the girl, who became increasingly isolated in the town.

    “Her testimony was also supported by other evidence. There was a medical forensic report and also witnesses,” prosecutor Stina Sjöqvist told SVT who explained that a teacher had confirmed that he had found Linnea in a shaken state shortly after the attack.

    After his initial denials the boy eventually admitted the offence in police interviews, which were played during the SVT programme.

    “I want to confess. I sat on her arms to prevent her from fleeing,” Oskar told police.

    In his third interview he related the full, and almost identical, version of events that Linnea had previously submitted. He confirmed that Linnea had told him repeatedly to stop and confirmed that he understood that his actions were carried out against her expressed will.

    But two weeks later Oskar changed his version and claimed that Linnea had consented. Despite the change in his position Oskar was convicted for the rape of a child in both the district and appeals court.

    Despite the clear convictions passed down by the courts, the campaign against Linnea continued with pupils at the school even going out on strike in support of the popular boy. SVT reported that Oskar’s brother began to maintain a blog on the case and almost 2,000 signed a petition to have the conviction overturned. Bjästa is home to 1,800 people. Oskar’s mother launched a further Facebook group to argue for Linnea’s ‘guilt’, soon attracting 4,000 members, many of whom arguing that the 14-year-old should be ashamed of herself. But despite the fact that Linnea’s story remained consistent throughout, was identical to Oskar’s confession, and despite the upheld conviction, the rumours persisted at the school and in the community.

    The situation ultimately became unsustainable for Linnea and her family, and she was forced to move 500 kilometres to a new school, a long way from the Örnsköldsvik community that she had grown up in.

    Furthermore when the end of the school term arrived, three months later, Oskar was allowed to attend an awards ceremony in the local church service with the consent of the pastor, despite no longer attending Bjälsta school, and despite having a restraining order against him to stay away from Linnea. The service ended in a vocal public demonstration in support of the 15-year-old. Film footage from the service posted by Oskar’s mother on the internet, broadcast in the SVT programme, showed him passing out flowers to his former schoolmates and receiving applause and hugs in return. The film was used as part of the campaign orchestrated by the boy’s family to “free Oskar”, SVT reported. Linnea was herself not in attendance at the service as her family had suspected that something of this nature would occur, and that it would be too much for the young girl to handle.

    Later that day, Oskar joined up with the his schoolmates to celebrate the end of term at a nearby beach. During the evening the boy raped a further 17-year-old girl, ‘Jennifer’. Oskar was later convicted of the new rape. Jennifer’s testimony backed up by witness statements was sufficient for the district court to pass down a guilty verdict despite his protestations of innocence. DNA evidence was later produced in the appeals court which lent further support to the victim’s version of events.

    But support for Oskar remained strong in the Bjästa community despite the second rape conviction. The campaign continued with Jennifer now taking Linnea’s place at the centre of the community’s ire and suspicions. Comments on the Facebook page, blog and other internet sites, which had collected 4,000 members, became more and more accusatory against the girls. Many of the comments and threats directed at the girls were made openly by people unconcerned with hiding their identities, according to SVT.

  • De Rooms-Katholieke kerk en seksueel misbruik

    De Rooms-Katholieke kerk blijft een fascinerend raadsel. Hij zorgt voor de gelovigen, voor hun zieleheil maar handelt soms onmenselijk. De kerk is een machtsblok, maar baseert zich op een verhaal over één man met twaalf vrienden of leerlingen en wat volgelingen, zonder veel macht, die door de machthebbers van toen werd gedood. Zijn bezit is enorm en soms van een groteske luxe, maar ze baseren zich op een man die bezit relativeerde, zo niet afwees. Jezus voerde doorlopend twistgesprekken met de Farizeërs, mensen die heel goed wisten hoe een goede gelovige zich zou moeten gedragen ; ik geloof dat hij de Sadduceën ( de bovenlaag van de maatschappij, met een afstandelijker geloof ) meer links liet liggen, maar ook met hen had hij appeltjes te schillen. De katholieke kerk lijkt een bolwerk van Farizeërs en Sadduceën.

    Het probleem lijkt vooral de seksualiteit te zijn in combinatie met de macht. In deze tijd buitelen de verhalen over misbruik over elkaar heen. Eerst de VS-Amerika, dan Ierland, Duitsland, België en uiteindelijk ook Nederland. En dan hadden we het AIDS-condoom-probleem in Afrika ook nog : liever dood dan seks. Hoewel dat geen misbruik is. Het is meer misdaad.

    Dat seksueel misbruik voorkomt binnen de katholieke kerk is niet bijzonder. Dè factor die van belang is bij misbruik is macht, machtsverschil tussen dader ( met macht ) en slachtoffer ( zonder ). Misbruik kom je evengoed tegen in de Protestantse kerk en in gezins- en familieverband. En vast ook wel op het werk en op school.

    Wat de katholieke kerk bijzonder maakt is hoe het instituut omgaat met misbruik. De Protestantse kerk heeft na een paar missers een protocol ( ughh, dat woord ) opgesteld : de dader krijgt straf ; vliegt eruit. Voor het gezins- en familieverband hebben we de rechterlijke macht, die de daden van de dader ook niet met de mantel der liefde bedekt, niet meer, dat is ook wel eens anders geweest. De katholieke kerk is wat traag met het afwerpen van die mantel der liefde, tenminste van de schouders van de geestelijken. De gewone gelovige slachtoffers blijven mantelloos in de kou staan.

    Hieronder een overzicht met een paar typische zaken over kerk en seksueel misbruik en wat beschouwingen over de kerk.

    De zaak Vangheluwe

    Roger Vangheluwe was bisschop van Brugge in de Rooms-Katholieke kerk tot hij in 2010 zijn ontslag aanbood vanwege het feit dat hij zich schuldig had gemaakt aan seksueel misbruik. Dat hij zijn ontslag aanbood siert hem. Hoevele priesters gaan gewoon door. Toch loopt het vervolg niet helemaal geweldig. Het misbruik is voor de wet verjaard. Vangheluwe wordt dus niet vervolgd. De afwikkeling is volledig aan de kerk.

    20 april 2010

    De familie van een slachtoffer van Vangheluwe stuut een e-mail aan de Belgische bisschoppen, waarin ze hen op de hoogte brachten van jarenlang misbruik van een minderjarige.

    22 april 2010

    Vangheluwe dient zijn ontslag in. Eindelijk een geestelijke die consequenties trekt uit zijn daden, en dan nog op nivo.

    9 april 2011

    De Vaticaanse Congregatie voor de Geloofsleer heeft bepaald dat Bisschop Vangheluwe België moet verlaten en een “spirituele en psychologische” behandeling moet volgen. Vangheluwe blijft bisschop. Hij vraagt ook niet zelf de lekenstatus aan. Een zeer zware straf. Toch ?

    14 april 2011

    Vangheluwe geeft een zeer openhartig interview over het misbruik, dat nogal stof doet opwaaien omdat hij het misbruik bagatelliseert en geen besef heeft van het machtsverschil tussen hem en zijn neef, en de dwang die hij daardoor heeft uitgeoefend. Gelukkig nemen de Belgische bisschoppen hier op een goede manier afstand van.

    Nieuwjaarstoespraak paus 2011

    De paus in zijn nieuwjaarstoespraak : Ik kan niet zwijgen over nog een aanval op de religieuze vrijheid van gezinnen in bepaalde Europese landen, die de deelname verplichten aan seksuele voorlichting en maatschappijleer. De lessen verspreiden een visie tegengesteld aan geloof en juiste redenen. Volgens Benedictus is dit één van de bedreigingen van de “culturele wortels van de identiteit en sociale cohesie van vele naties”.

    ’Christus heeft het gebouw verlaten’

    Gerrit-Jan Klein, Trouw, 20 oktober 2010

    Colm O’Gorman werd misbruikt door een Ierse priester. Hij begon een rechtszaak tegen de kerk. Zijn vasthoudendheid leidde tot verschillende onderzoeken naar misbruik. De Ier is kritisch over de commissie Deetman ( JRS : onderzoekt namens de katholieke kerk seksueel misbruik in de katholieke kerk in Nederland. ) „Ik vind die totaal verkeerd.”

    „Het is naïef om te denken dat de rooms-katholieke kerk bezorgd is om haar imago.”

    „De katholieke kerk groeit wereldwijd nog steeds en is nog nooit zo groot geweest als nu. Het instituut kerk denkt niet zoals andere grote organisaties. Het denkt niet in periodes van dagen, weken, maanden en jaren. Nee, Rome denkt in eeuwen en millennia. Het Vaticaan maakt zich geen grote zorgen over wat er nu gebeurt. Er is, vanwege de groei, geen diepgevoelde noodzaak om te veranderen.”

    Waarom reageert de kerk zo traag?

    „De meeste mensen schatten de reactie van de kerk totaal verkeerd in. Ze typeren die als langzaam. Het is niet zo dat de kerk traag of niet reageert. Het omgekeerde is het geval, er gebeurt heel veel – op een weloverwogen manier bovendien.

    „Tot nu toe is de actie van de kerk er nog nooit op gericht om het misbruik aan te pakken. De omvang van het schandaal wordt stelselmatig gebagatelliseerd, zoveel mogelijk onder de pet gehouden. Pas als het echt niet anders kan, pas dan geven ze toe dat er ’enkele’ priesters misbruik hebben gepleegd. Misbruik wordt weggezet als incident.

    „Onzin. We weten dat de kerk vanaf het midden van de jaren negentig zelfs een verzekeringsbeleid is gaan voeren met betrekking tot pedofilie. Was dit om misbruik tegen te gaan? Welnee, het was er enkel op gericht om de macht en de welvaart van de kerk veilig te stellen. Herinnert de rooms-katholieke kerk zich de woorden van Christus: opkomen voor zwakkeren en verdrukten? Ik zie er niets van terug. Het gaat niet om rechtvaardigheid. Christus heeft het gebouw verlaten.”

    Verkrachting, abortus, excommunicatie

    Maart 2009

    Een negenjarig meisje uit Recife in Brazilië werd opgenomen in een ziekenhuis omdat ze vier maanden zwanger was van een tweeling. Haar stiefvader bleek de vader. Hij misbruikte het kind al drie jaar lang. Artsen vreesden voor het leven van het meisje en voerden een abortus uit.

    De aartsbisschop Dom José Cardoso Sobrinho reageerde meteen – vergelijk dat eens met de snelheid waarmee de RK-kerk reageert als een geestelijke kinderen misbruikt. Hij excommuniceerde de moeder van het meisje en iedereen in het ziekenhuis die betrokken was bij de abortus.

    Ik heb ergens gelezen dat het doel van excommunicatie heling en bekering is. Als de geëxcommuniceerde spijt betuigt kan de kerk hem weer opheffen. Dat de kerk verkrachters en moordenaars niet excommuniceert is omdat die daden zo weerzinwekkend zijn dat excommunicatie niet nodig is.

    Het komt erop neer dat de kerk de machtelozen en barmhartigen straft en de agressors niet.

  • Traditioneel of modern slachten

    In Nederland woedt een discussie over een mogelijk aanstaand verbod op ritueel slachten. Centraal staat de vraag welke manier het diervriendelijkst is. Dat is natuurlijk geen vlees eten, dan hoef je geen dieren dood te maken. Als je dat dan toch wilt doen kan je kiezen voor de traditionele slacht en de moderne. Bij de traditionele slacht snijdt de slager met een scherp me de halsslagader door. Bij de moderne slacht verdooft de slager een beest met stroom en schiet iets door het hoofd van het beest.

    Voorstanders van beide methoden schermen met onderzoek. De traditionelen zeggen dat beesten bij beide methoden evenveel pijn lijden, de modernen vinden dat de moderne slacht minder pijnlijk is.

    Het lijkt mij dat de verschillen op dit moment heel klein zijn. Dieren lijden toch voor ons plezier of onze luxe – we eten te veel vlees – en dat kleine beetje extra lijden, mogelijk extra lijden, door de manier waarop de beesten traditioneel geslacht worden in naar verhouding ontzettend kleine aantallen, staat in geen verhouding tot het totaal van het lijden dat veroorzaakt wordt door de slacht van de hoeveelheid dieren die wij mensen eigenlijk niet nodig hebben voor het instand houden van onze lichamen ; het lijden van de dieren voor ons overvloedige vleeseten.

    Misschien neemt de totale hoeveelheid dierenlijden wel af als we alleen traditinele slacht toestaan. Slachten wordt dan handwerk, dus duur, dus duur vlees, dus minder vleesconsumptie, dus minder dieren geslacht, dus minder pijn.

  • Misvattingen over mannenhersenen en vrouwenhersenen

    Marcel Hulspas, Dagblad De Pers, 24 maart 2011

    Vrouwen denken minder rationeel dan mannen

    De stelling is wijdverbreid en heeft daarom tot gevolg dat mannen hun best doen tijdens tests en vrouwen het laten zitten. Wiskunde is in het westen iets voor mannen. Vrouwen haken bij het woord alleen al af. In Oost-Europa en buiten het westen doen vrouwen gewoon mee, en meer dan dat.

    Verzorgers

    De vrouwelijke intuïtie. “Ze voelen beter aan wat anderen denken en willen” en “vrouwelijke intuïtie” bestaat niet – totdat je vrouwen aan deze ‘gave’ herinnert.” Dan gaan ze betere hun best doen en scoren ze hoger op tests.

    Mannen kunnen beter ruimtelijk denken

    Zelfde laken een pak. Met de juiste voorinformatie die tegenwicht biedt tegen het vooroordeel scoren mannen en vrouwen even goed.

    Vrouwenhersenen zijn anders gebouwd

    Het idee is dat vrouwen hun gevoelens regelen in de frontale cortex, waar de taal en het redeneren zetelen, en mannen in de amygdala, ver van het taalcentrum. Mannen kunnen dus niet goed over hun emoties praten. Helaas. Ook bij vrouwen speelt de amygdala een centrale rol bij emoties en die amygdala communiceert uitstekend met de frontale cortex.

    Testostoron !

    Van de achtste tot de achttiende week krijgen jongens een testostoron-stoot. Er is alleen geen bewijs voor een effect op de hersenen.

    Mannen gebruiken hun rechterhersenhelft meer dan vrouwen

    … en denken dus rationeler. De neurologe Iris Sommer heeft het effect in twee grote onderzoeken naar onderzoeksresultaten ( onderzoek naar onderzoek ) geen effect kunnen vinden.

    Mannen zijn vaker idioot en geniaal

    “Een onderzoek door A. Feingold uit 1994 naar variatie op het gebied van taalvaardigheid, rekenvaardigheid en ruimtelijk inzicht, liet zien dat in het ene land de mannen, in het andere juist de vrouwen vaker tot de extreem vaardige (of extreem onbeholpen) types behoren.” Sociale facturen als opvoeding en verwachting lijken veel belangrijker.

    Vrouwelijke eigenschappen zijn ook belangrijk !

    Een leugen. Zwangere vrouwen maken geen kans bij een sollicitatie. Vrouwen die hun mannelijke eigenschappen aanzetten worden negatief beoordeeld ( mannen juist positief ). Vrouwen worden als minder capabel ingeschat dan mannen ( dat is heel eenvoudig te onderzoeken met gemanipuleerde cv’s ).

  • Mia’s letters to friends

    Sinds kort volg ik Mia’s blog ( klik hier voor de blog ). Mia is helicopterpiloot in het Israëlische leger, bij de medische evacuatie, was transporthelicopterpiloot in Alaska, gaf les in China, groeide op in Zuid-Afrika, woonde in Zwitserland, ging naar school in de Verenigde Staten. Ze is opgeleid tot film-editor (…).

    Ik houd van haar toon. Er zit iets van een ijzeren logica in, misschien ironie, ik weet niet of dat het goede woord is. Ze is erg openhartig, op een manier die ìk niet durf, maar wel mooi vind. Ook op een heel feitelijke manier. En ze houdt van naaktzwemmen. Dan kan je niets meer fout doen.

    Schermafdruk van de blog van Mia Bat Erachaim

    In haar blog van 10 februari 2010 levert Mia een enorme lijst argumenten ´Why Jesus is not the messiah´:

    • The major Abrahamic religions have a lot in common. And a lot of differences. Jews and Muslims are monotheistic. Christians say they are too but I don’t think they are. Every Christian in the world will disagree with me on this. Jews and Muslims worship a single divine God. Christians worship God, some kind of ghostly spirit god and Jesus, who seems to drift between divine and human depending on context. Some Christians also worship Jesus’ mother, who is not a god but has some kind of divine power depending who you talk to. She is sometimes called the mother of God, which completely goes against monotheism. Some Christians also worship the Pope but I don’t think they’re supposed to. A few Christians worship Joseph Smith but that’s not really germane to this discussion.
    • Jews say that God gave his original rule book to all the Jews at Sinai. Not just Moses but thousands of witnesses. Men, women, children, believers, heretics, movie critics. Everybody. This is an important point.
    • The Messiah’s supposed to bring 1000 years of peace, end disease and suffering, unite humanity. Not eventually, someday, but immediately and without fail.
    • The Messiah’s supposed to be a direct paternal descendant of King David. Joseph may or may not have been a direct descendant of David but if Mary was a virgin then Joseph wasn’t Jesus’ father. If Joseph was his father then Mary wasn’t a virgin. You can’t have it both ways.

    Wel overtuigend. Ik vond de godheid van Jezus toch al een probleem. Het leven wordt een stuk eenvoudiger als je alleen God hebt en geen profeet die de waarheid in pacht heeft. Als ik Mia goed begrijp is bij de joden elke uitspraak die God mensen, profeet of niet, in de mond heeft gelegd, onderwerp van discussie, duiding, toetsing en twijfel. Er wordt niet zoals bij ons meteen macht mee verbonden. Ik heb ook nooit gehoord van massale moordpartijen onder Joden onderling vanwege verschillen in geloofsuitspraken, zoals we die van christenen kennen. Maar de kans is groot dat mijn kennis hierin tekortschiet. Niets menselijks is ook joden vreemd.

    Intussen ben ik dan dus geen christen meer. Jood worden gaat niet, ik ben niet opgegroeid in het jodendom en mijn moeder is geen jood. Misschien een unitariër. Er zijn tijden geweest dat ik hierom gedood was – dat islamieten dat nog steeds doen is christenen niet zo vreemd. Nou ja, ik leef nog en ben nog steeds ik. Wie wil kan zich druk maken over een passend etiket.

  • Mark Mieras : Ben ik dat ?

    Mark Mieras, Ben ik dat ? Wat hersenonderzoek vertelt over onszelf.

    Wim gaf met het boek te leen. Mark Mieras is een journalist die zich gespecialiseerd heeft in de hersenen. Het boek geeft de stand van zaken weer op het gebied van het hersenonderzoek in 2007, in een groot aantal korte hoofdstukken. Het mooist vond ik de hoofdstukken over persoonlijkheid en zelfbewustzijn. Het lijkt erop dat het bewustzijn achter de waarneming aanhobbelt – dat kan natuurlijk ook niet anders – en achteraf een verhaaltje verzint voor die ene van alle parallelle waarnemingen. En welke dat is ? En waaròm bestaat dat bewustzijn dan wel ? Waarschijnlijk is, samenhangend met het taalvermogen, ontstaan in dienst van de sociale interactie.

    Hersenen en karakter, persoonlijkheid

    • Hersenonderzoek : ”(…) elk gevoel en gedrag is te verklaren uit de activiteit van hersencentra.” (108)
    • Empathie wordt veroorzaakt door spiegelneuronen : meer dan gemiddeld empatische mensen hebben actievere spiegelneuronen ( Groningen, 2006 ) (108)
    • Een overactieve amandelkern (“beschikt over een centrum dat de emoties van gezichtsuitdrukkingen leest”) veroorzaakt verlegenheid ( Harvard Medical School, 2003). ”Niet alleen de gevoeligheid, maar ook de aard van de amandelkern verschilt van mens tot mens. Bij de ene mens reageert de kern sterker op negatieve gezichtsuitdrukkingen en bij de andere meer bij positieve gezichtsuitdrukkingen.” Verschillen tussen hersenen zorgen ervaar dat mensen dezelfde wereld heel verschillend ervaren. De één ziet mensen om zich heen die worselen met emoties, de ander ziet rationele wezens. De één ziet vrolijkheid en vriendelijkheid, de ander veel neutrale en norse gezichten. En omdat we de wereld verschillend ervaren, reageren we daarop ook anders.” (109)
    • ”Hoe sterker de amandelkern (…) reageerde op een glimlach, hoe extraverter die persoon (…)”. ”Extraverte mensen lijkt het alsof iedereen ze de hele dag toelacht. (…) Verlegen en introverte mensen zien de hele dag vooral angstige en nurkse gezichtsuitdrukkingen (…) Ze voelen zich in gezelschap wat minder op hun gemak.” (109)
    • Ambitie, motivatie en interesse worden gestuurd door activiteit in de beloningscentra in de hersenen, vooral door de dopamine die de beloningscentra in meer of mindere mate opwekken. (110-111)
    • Altruïsme en eerlijkheid hebben een bron in de hersenen, namelijk de dorsalaterale prefontale cortex (DLPFC). Als je goed wilt zijn in liegen heb je ook een prefontaalschors nodig die snel de complexe inschatting kan maken van wat de ander geloofwaardig zal vinden. (110-111)
    • ”Vreemd dat we er in onze sociale interactie impliciet steeds van uitgaan dat alle mensen hetzelfde zijn.” Maar ook dat komt door de hersenen : ”Onze spiegelneuronen projecteren het gedrag van de ander in ons eigen brein. Sociaal gedrag en gezichtsuitdrukkingen van anderen voelen we intuïtief aan door ze in ons (sic) eigen hersenen te beleven. We gebruiken onszelf dus om het gedrag van de ander te begrijpen en kunnen niet anders dan impliciet veronderstellen dat we hetzelfde zijn.” (112)
    • Erfelijkheid bepaalt een deel van de werking van de hersenen en daarmee van karakterverschillen. Omstandigheden tijdens de zwangerschap zijn ook van invloed, alcohol en roken bijvoorbeeld, maar ook voedselgebrek. (112-113)
    • Maar je kunt je eigenschappen beïnvloeden : Ben je verlegen en ga je op een toneelvereniging dan ontwikkelt je brein zich in een andere richting. De amandelkern blijft als hij is, maar andere hersendelen kunnen zich ermee gaan bemoeien en zo je persoonlijkheid een beetje veranderen. (115)

    En wie ben ik ? Over zelfbewustzijn

    • Volgens de Portugese arts Damasio zetelt het zelfbewustzijn in het bovenste deel van de hersenstam, de pons. Dat is het regelcentrum van de hersenen. De hersenstam regelt het hele lichaam. Zelfbewustzijn is lichaamsbewustzijn. De hersenen laten je iets doen en je neemt het gevolg waar met je lichaam. (273-275)
    • Maar zelfbewustzijn is meer : plannen, herinneringen, angst, genot. Zelfbewustzijn zit ook in de prefontaalschors en de gyrus cingularis. Sommige zoogdieren hebben bewustzijn van de wereld om zich heen, maar geen zelfbewustzijn. Alleen mens en mensaap hebben het bewustzijn van bewustzijn, ze weten wie de waarnemer is. (276)
    • Zelfreflectie begint rond 18 maanden. Apen hebben een zelfbewustzijn vergelijkbaar met deze leeftijd. (277)
    • Slapen en ontwaken. De reticulaire formatie in de hersenstam stuurt het slapen. (279)
    • Tijdens de slaap werken de hersenen door, maar anders dan in waaktoestand : er zijn geen verbanden meer tussen de hersengebieden. Het lijkt op “de babytijd toen de dwarsverbindingen nog ontbraken ( … ) Zonder die dwarsverbindingen is er geen bewustzijn mogelijk. Bewustzijn vraagt om overzicht en samenhang.” (280)
    • Droomtheorie : ”( … ) de theorie dat een droom een reconstructie is van de gebeurtenissen en ervaringen tijdens de nacht. Een reconstructie die de hersenen achteraf maken, bij het ontwaken. Als we wakker worden verbinden de eilandjes in de hersenen zich weer tot één geheel en vloeit de fragmentarisch opgeslagen ervaring van de nacht samen. Het zelfbewustzijn keert terug en treft een allegaartje van losse ervaringen aan. De frontaalkwab verzint een verhaal om de elementen aan elkaar te knopen : dat is de droom.” En waarom zouden de hersenen dat dan wel doen ? Volgens Mieras omdat de hersenen de hele dag door niets anders doen. Het zelfbewustzijn is de hersenen die ervaringen tot verhalen scheppen. Achteraf. Je kunt meten dat de zelfreflectie in de hersenen aan en uit springt. Ervaren is een activiteit die het zelfbewustzijn uitsluit. (281)
    • Je verliest je in kijken, luisteren, voelen. Achteraf breit het zelfbewustzijn de ervaringen aan elkaar. (282)
    • Je eigen ogen in de spiegel kijken je onbewegelijk aan. Ze verspringen niet. Andere ogen wel. De hersenen knippen de momenten van verspringen uit je waarneming, zodat je de sprongen niet steeds merkt. In de spiegel staan jouw ogen daarom stil. Maar die synchronisatie heb je niet met anderen. Hun ogen verspringen steeds. (283)
    • Susan Blackmore : ”De hersencentra doen hun werk: ze reageren op beelden, geluiden, op prikkels uit het lichaam, ze groeperen zichzelf in ensembles die in ritmische patronen met hun prikkels andere ensembles beïnvloeden. Gescheiden daarvan houdt de frontale schors een logboek bij van de prikkels die passeren. Sommige prikkels belanden in het logboek, de meeste niet. en op het moment dat de hersenen de aandacht op zichzelf richten, schrijft de frontale schors aan de hand van het logboek een soort scheepsjournaal waarin die rommelige feiten worden verwerkt tot een samenhangend verhaal. Dat verhaal is ons zelfbewustzijn.” (286)
    • Ervaringen dringen zich op aan het bewustzijn. Het bewustzijn is de verzameling dominante prikkels. (287)
    • ”Niet alle zônes in de hersenen zijn even succesvol in het bereiken van het bewustzijn. Sommige gebieden van de schors slagen daar zelfs nooit in.” Bijvoorbeeld het gebied dat ons in staat stelt obstakels te omzeilen. Die onbewuste vormen van waarnemen noemen we intuïtie. (288)
    • Het zelfbewustzijn ligt dicht bij het taalcentrum van Broca. Onderzoekers veronderstellen een sterk verband tussen taal en zelfbewustzijn. (289)

    Zelfbewustzijn hebben we voor anderen ?

    • Veel soorten activiteiten kunnen we zonder bewustzijn uitvoeren. Gedachtenloos rijd je in de auto : goh, ben ik hier al ? De weg vinden kan op de automatische piloot, beslissingen nemen gaat beter zonder eindeloos redeneren ( onderzoek van Ab Dijksterhuis ). Een naam terugvinden in je geheugen gaat beter als je er even niet bewust aan denkt. Problemen oplossen gaat goed in bad of tijdens een wandeling. (297)
    • Onderzoekers geloven dat het bewustzijn een rol speelt bij het plannen van complexe en onbekende activiteiten. (299)
    • Het bewustzijn houdt zich bezig met het dominante hersenproces. Het volgt wat uit de zintuiglijke waarneming van de rest van de hersenen opborrelt als het meest alarmerende. (299)
    • ”Waar de actie is, daar is het bewustzijn.” (300)
    • Susan Blackmore ( Consciousness, an introduction Meditation and mindfullness ; Buddhism and consciousness ) vindt dat het bewustzijn geen rol speelt in de hersenen. Ze ziet overeenkomsten tussen opvatting van het menselijke bewustzijn in het boedisme en in de wetenschap. (300)
    • Het zelf en de vrije wil zijn illusies. Mensen hebben wel zelfgevoel en gevoel van vrije wil, maar ervaringen komen anders tot stand dan wij denken. Het zelfbewustzijn is met kleine vertraging getuige van de beslissingen en handelingen van de hersenen. (300-301)
    • Daniel Dennet : De hersenen scheppen een verhaal omdat de mens als sociaal wezen zo’n verhaal nodig heeft om samen te leven en te werken. We hebben ons zelfbewustzijn niet voor onszelf maar voor de ander. (302)
    • ”Wij zijn de hoofdpersoon in het verhaal dat de hersenen aan onze sociale omgeving willen vertellen over ons leven.” (303)
    • De hersenen vullen voortdurend onvolledige informatie aan tot een compleet verhaal. Ze constueren beelden, vullen hiaten daarin, verzinnen details, of herinneringen, als dat past. Van gebeurtenissen, van andere mensen, van het zelf. Je bent de hoofdpersoon in je eigen roman. (304)
    • Waarom zijn mensen zo dol op verhalen, literatuur, films ? “Wie leest wordt het verhaal. De schrijver neemt bezit van de gevoelens en de zintuigen van de lezer.” (305)
    • OED : Dus : geweldsfilms, reclame en computergames hebben in elk geval wel het effect dat de toeschouwer of deelnemer voor de duur ervan gevoelens en ervaringen hebben. De vraag blijft of na afloop iets in de hersenen veranderd is. Het lijkt mij van wel, misschien pas na herhaalde blootstelling.
  • Coretraining en mediteren

    Mediteren gaat wel zo gemakkelijk als je stevige rompspieren hebt. Regelmatig opzitten, opdrukken, je rug hol trekken als je op je buik ligt en al die andere oefeningen maakt rechtopzitten gemakkelijker. Ook tijdens vergaderingen, kerkdiensten en begrafenissen vind ik het soms prettig rechtop te zitten. Je hebt meer houdingen tot je beschikking en je ademt veel ruimer.

  • Frank Ankersmit : Voorspellen kan wél

    Een mooi artikel in Trouw. We zijn op weg God te worden en één met het heelal.

    – De geschiedenis van de mens is niet de geschiedenis van personen, staten en volken, maar de geschiedenis van de natuur ( de aarde ), want die is miljoenen jaren oud. De mens is daarentegen slechts een heel recent verschijnsel : “Deze nieuwe vorm van geschiedschrijving heet ’wereldgeschiedenis’; en het idee is hier inderdaad dat je de menselijke geschiedenis vooral moet zien als een onderdeel van de geschiedenis van de natuur.”

    – “Wereldgeschiedenis vertelt ons niet alleen een verhaal over het verleden dat we nooit hoorden, ook onze toekomst krijgt er andere, en vooral veel helderder contouren door.”

    – “Hegel ent de menselijke geschiedenis op die van de natuur. En hij doet dat door de geschiedenis van de mens te laten evolueren tot geschiedenis van de natuur. De mens wordt in de natuur opgenomen en daarmee zelf natuur, om zo te zeggen.”

    “Hegels sleutelbegrip hier is ’bewustwording’. Het unieke van de mens is dat hij zich bewust is van de wereld buiten hemzelf.

    – “Maar, zo gaat Hegel verder, het is eigen aan bewustwording dat het leiden moet tot een versmelting met datgene waar het bewustwording van is. Noem datgene waarvan we ons bewust worden B, en onszelf A. Zolang wij – A dus – nog niet geheel met B versmolten zijn, moet B onvermijdelijk nog iets hebben wat voor ons vreemd en onherkenbaar is. Pas wanneer A en B – mens en universum – geheel met elkaar versmolten zijn, pas dán kan sprake zijn van een volledige zelfbewustwording van het universum in, en door de mens. Anders gezegd : het aangeboren streven tot bewustwording van het universum leidt tot een identificatie ermee. Door die opdracht van bewustwording wórdt de mens uiteindelijk het universum. En dan heeft hij aan de natuur, aan het universum, ook de dimensie van het zelfinzicht toegevoegd. Want dat bezat de natuur zelf niet. Dat is volgens Hegel de welhaast goddelijke bestemming van de mensheid.”

    – “En nu zijn we waar Hegel ons hebben wil. Bewustwording van de natuur ging hier over in een identificatie of eenwording met de natuur. Immers, het bewustzijn kan hier klaarblijkelijk met de wetten van de natuur en die naar zijn hand zetten. De oversteek van bewustwording naar waar het bewustwording van is, werd hier dan gemaakt. De mens is hier natuur geworden. Maar hij heeft aan de natuur wel zijn meest uitzonderlijke eigenschap – namelijk het vermogen tot bewustwording – toegevoegd; dat is zijn unieke bijdrage. Het lot van de natuur is nu ook dat van de mens: de mens participeert in de oneindigheid van het universum. Aldus komt een huwelijk tot stand tussen mens en natuur, waarin de natuur haar eeuwigheid inbrengt en de mens de dimensie van het zelfbewustzijn. Er valt zeker veel voor te zeggen dit ’God’ te noemen. Zij het dat God hier dan niet staat aan de aanvang der dingen maar pas aan het einde daarvan. God is hier niet onze oorsprong, maar onze bestemming.
    En God is hier niet de ander, maar wijzelf in ons toekomstig verbond met de natuur.”

  • Karmic Voyager

    Oregon, niet de staat die hoort bij bruine jongens en meiden met zongeblond haar, azuurblauwe golven en blinkende stranden. Oregon is groen, het strand is grijs en ligt vol drijfhout. Maar Oregon heeft oregon surf girl. Tegen “evangelism, last week, traffic, spiders, facebook, runny yolks,” en helaas ook pure chocolade, en voor “listening to rain fall”, “playing guitar in a driftwood shack, somewhere on the beach in Oregon” en nog wat zaken. Klik hier voor de website “karmicvoyager”

    Screen shotvan de blogsite van Karmic Voyager