Categorie: Al het andere

Hans Magnus Enzensberger, De radicale verliezer. Over de psychologie van de zelfmoordterrorist. 2006.

Na de aanslagen van november 2015 in Parijs, door islamisten, werd in de media natuurlijk om het leven geanalyseerd en gediscussieerd. Eén van de analytici of gespreksdeelnemers wees op dit essay als de definitieve analyse van de islamitische terreur. Dus ik rende naar de boekhandel om het te kopen en te lezen. Het is een handzaam boek van maar 62 bladzijden. Hieronder het uittreksel in stellingen. De cijfers in de opsomming corresponderen met de hoofdstukken in het essay.

1. De maatschappij produceert winnaars en verliezers. Bijna altijd is dat een man, omdat de man tot in het nabije verleden superioriteit en macht toegedicht werd. Dit is nu voorbij ( JR of in elk geval betwist ). Sommige verliezers worden radicale verliezers zodra zij zich de stem van de winnaar eigen hebben gemaakt.
2. De oplossing van hun probleem is het vergroten van de ellende : de vader die zijn gezin vermoordt. Zijn eigen gevoelens zijn heilig, die van anderen onbetekenend. Deze gevallen ontstaan steeds weer door omstandigheden als de wereldmarkt, de examenreglementen, de verzekering die niet uitbetaalt, enzovoort.
3. De vooruitgang in de afgelopen 200 jaar heeft ervoor gezorgd dat mensen eerder teleurgesteld worden. Anderen vindt men verantwoordelijk voor zijn ellende.
4. Wie die anderen zijn wordt aangereikt door ideologie of in de naaste omgeving of anders buitenlanders, geheime diensten, communisten, Amerikanen, multinationals, politici, ongelovigen, joden. De radicale verliezer identificeert zich met de agressor.
5. De neiging tot zelfbehoud die de mens wordt toegedicht bestaat niet.
6. Als de radicale verliezer zich verenigt met andere radicale verliezers ontstaat gewetenloosheid, doodswens, grootheidswaan en het gevoel van almacht. Elke doctrine kan de radicale verliezer laten exploderen. Hitlers vernietiging van Duitsland was een collectief van radicale verliezers.
7. Radicale verliezers vandaag zijn warlords, guerillas, milities, paramilitairen, revolutionairen, rebellen. Ze noemen zich woordvoerder van de massa. Sinds de val van de sovjetunie steunt geen supermacht nog dergelijke groepen : “Lichtend Pad, MLC, RCD, ELA, LTTE, LRA, FLN, IRA, LIT, KACH, DHKP, FSLN, UVF, JKLF, ELN, FARC, PLF, GSPC, MILF, NPA, PKK, MODEL, JI, AUC, CPNML, UDA, FIA, RUF, LVF, SNM, ETA, NLA, PLPF, SPM, LET, ONLF, SSDF, PLJ, JEM, SLA, ANO, SPLMA, RAF, AUM, PGA, ADF, IBDA, ULFA, PLFM, ULFBV, ISYF, LURD, KLO, UPDS, NLFT, ATTF,” enzovoort.
8. Alleen het islamisme is nog in staat om globaal te opereren.
   1. Recruteren uit 1,3 miljard gelovigen.
   2. Flexibel organisatiemodel.
   3. Geleerd van Europese voorbeelden.
   4. Tegenstanders zijn de Verenigde Staten, het Westen, het internationale kapitaal, het zionisme, de ongelovigen ( 5,2 miljard mensen ), afvallige moslims.
   5. Gebruik middelen waar ze door de globalisering over beschikken.
9. Het Arab Human Development Report van de Verenigde Naties onderzocht de 22 lidstaten van de Arabische Liga, met 280 miljoen inwoners ( tijdens het eerste onderzoek in 2002 ) stelt de vraag : Hoe komt de neergang in de islamitische wereld ? De oorzaken zijn gebrek aan vrijheid, gebrekkige kennisontwikkeling en onderdrukking van de vrouw.
10. De bloeitijd was die van het kalifaat. Dan Diners analyseert in zijn onderzoek Versiegelte Zeit. Ueber den Stillstand in der islamische Welt (2005) de gevolgen van de weerstand tegen de invoering van de drukpers in de Arabische wereld, die nog steeds doorwerkt. In de arabische wereld voerde de drukpers in met 300 jaar vertraging. De ontwikkeling van de industrie wordt uitgevoerd door Europese bedrijven. Dat geldt nog steeds voor de exploitatie van de olie. In 2006 was de waarde van de economische output van de Arabische wereld kleiner dan die van Nokia. De politieke ontwikkeling is mislukt en heeft geleid tot onderdrukking.
11. In de Arabische wereld is het uiten van zelfstandige gedachten op persoonlijk niveau levensgevaarlijk. Dit leidt tot een brain drain ( de zelfstandig denkenden en/of hoger opgeleiden verlaten een gebied, de anderen blijven ). Het effect van de beperkingen die vrouwen worden opgelegd is moeilijk in te schatten, maar is mede oorzaak van de achterstand.
12. Alles waarop men in de Arabische wereld in het dagelijks leven is aangewezen komt het het Westen. Dit leidt tot het continue besef een verliezer te zijn. Dat is een stille vernedering. Het besef botst met de Koran. Volgens de Koran zijn de moslims verzekerd van de suprematie over andere samenlevingen. Dat leidt tot desinteresse in en minachting voor andere volken.
13. Arabische moslims zijn overgevoelig voor werkelijke en vermeende belediging. Anderen beledigen is echter geen probleem
    1. “De geloofspropaganda van moslims is een heilig gebod, de missie van andere religies is een misdaad.”
    2. “Respect wordt luidkeels geëist, maar anderen niet bewezen.”
14. Tegenargumenten zijn zinloos. Bagatelliseren en sussen werken niet.
15. De islamitische beweging is een collectief van radicale verliezers.
    1. “Alle verklaringen die primair betrekking hebben op de sociale situatie van daders, schieten tekort.”
    2. “Van de vierhonderd bekende aanhangers van Al-Qaída heeft 63 procent middelbaar onderwijs genoten, driekwart behoort tot de bovenste of middenklasse ; evenzovelen waren academici, onder wie professoren, ingenieurs, architecten en andere deskundigen.”
    3. Terroristen komen niet uit streng gelovige milieus.
    4. Emigratie en confrontatie met de Westerse beschaving leiden tot een cultuurschok, vooral bij mannen, en vergoten de risico’s. Ze herinneren aan de eigen achterstand.
16. “De zuiverste vorm van islamitische terreur is de zelfmoordaanslag.”
17. De islamitische terreur steunt niet op de burgerbevolking. De doelen zijn willekeurig. Ze zijn vooral tegen moslims gericht. De Arabische wereld reageert daar niet op. Dat de terreur de levensomstandigheden van de islamitische wereld schaadt, stoort de terroristen niet. “Het is (…) het doel van de radicale verliezer zo veel mogelijk anderen tot verliezers te maken. Dat de islamisten een minderheid vormen, kan in hun ogen alleen maar komen doordat zijn uitverkorenen zijn.”
18. Het islamisme is niet geïnteresseerd in oplossingen voor de Arabische wereld. Het wil dat het grootste deel van de wereldbevolking capituleert of uit de weg wordt geruimd. Het leidt ertoe, dat de macht van de politie, de geheime diensten en de bewapeningsindustrie wordt vergroot en dat leidt tot repressie.
19. De grootste negatieve gevolgen worden gedragen door de regio waarin het islamisme gevestigd is, doordat het islamisme het eigen potentieel op zeep brengt. Het leidt tot de zelfmoord van samenlevingen.
    
    Het gevolg voor de Westerse samenlevingen is beperkt tot de genoemde repressie en hinderlijke verstoring, wel met sporadisch persoonlijke, verwoestende effecten.

Natuurlijk is Mallorca een uitgekauwde toeristenbestemming, kijk naar de cijfers : in 2005 bezochten 30 miljoen toeristen het eiland. Ik verwachtte een soort afgetrapt derdewereldeiland, maar tot mijn verbazing en bewondering is het vliegveld ultramodern, ruim en groot, twee keer zo groot als Zestienhoven, misschien nog wel groter – dat moet natuurlijk ook wel wil je zulke grote aantallen mensen verwerken. Ook de wegen zijn nieuw en de taxi’s zien er goed uit. In oktober was het niet meer druk met toeristen. We hadden een appartement ten westen van Palma, in de massatoeristenstrandzone, maar het was heel ontspannen. Het was ook lekker weer, een graad of twintig, struiken bloeiden nog, bomen waren nog groen, maar het regende wel af en toe.

Bij een winkel in Palma

Lokale lekkernij. Niet bijzonder.

Palma vond ik leuk, met druk verkeer van auto’s langs een brede weg onder hoge bomen, die dan weer eens racen en dan weer eindeloos stilstaan, dadelpalmen met gele dadels, een katedraal op een heuvel pal aan de baai. Naast de kathedraal lag een tuin, symmetrisch,  donkergroen onder hoge bomen, met citroenplanten met gele vruchten, stil hoewel vlak bij de brede weg de stad in. Grotendeels genegeerd door de toeristen. Maar wat moet het hier vreselijk zijn in het hoogseizoen.

Palmen in Palma …

… met dadels

De kathedraal van Palma

We gingen naar de Duitse zône, het deel van de baai ten westen van Palma, de Engelse zône is ten oosten van Palma. Eén lange weg betonnen hotels en restaurants en vermaakcentra. Hier was wel de tand des tijds zichtbaar in blootliggend betonvlechtstaal, loshangende snoeren en slecht onderhouden wegdek. We aten gegrilde sardines in een steegje tussen twee betongebouwen, terwijl tv-schermen een Duitse voetbalwedstrijd lieten zien. Voor het geval je niets meer te zeggen hebt. Best lekker eten, wel. En toch nog uitzicht op zee.

Mallorca zoals je je het voorstelt. De Duitse zone, El Arenal.

We huurden fietsen en reden het binnenland in. Daar ben je al gauw, na een kilometer of twee ben je op het platteland. Onze route leidde over een zandpad, langs boomgaarden met sinaasappelbomen, abrikozenbomen, amandelbomen, granaatappelbomen, suikerriet, geloof ik, en dan langs stille dorpen en een kleine stad met een kerk in het midden, op de top van een heuvel. Helaas hadden we geen dagen genoeg om de hoogste heuvels of bergen van Mallorca in het westen te bezoeken.

 Calvià

Cactussen bij een tuin

Citroenen. Of sinaasappels.

Amerikanen zijn trots op hun Verenigde Staten. Dat is algemeen bekend. Ze zijn veel trotser op hun land dan Nederlander op het hunne. Wij bezochten in Philadelphia het geboortehuis van de Verenigde Staten, Independence Hall, het gebouw waar op 4 juli 1776 de onafhankelijkheidsverklaring werd aangenomen. Lange rijen voor een rondleiding van een kwartier, een half uur. Aangeklede etalagepoppen verbeelden de vergadering. En dan is het gebouw niet eens origineel. Het is herbouw, het eerste gebouw is namelijk gesloopt.

Nederland is geboren als zelfstandige natie op 26 juli 1581, meer dan twee eeuwen voor Amerika, door de ondertekening van het Plakkaat van Verlatinghe. Daarmee zette Nederland de Spaanse koning Filips II af ( de vorst is er voor het volk, niet andersom ). Deze stap was het vervolg van de Unie van Utrecht in 1579 tussen de noordelijke Nederlandse gewesten.

Zeven jaar daarvoor, van 19 tot 23 juli 1572, vond in Dordrecht de eerste vrije vergadering plaats van de staten ( de provincies ). Hier begon Nederland zijn eigen weg te gaan naar onafhankelijkheid. De notulen zijn bewaard en het gebouw staat er nog, het Augustijner klooster, Hof 10 in Dordrecht. Het origineel.

Tot 1587 probeerde Nederland het met een aantal zelf gecontracteerde buitenlandse leiders. Toen dat niet werkte ging men het zelf doen, met een landsadvocaat voor de politieke leiding en een Oranje voor de militaire leiding, een model dat op termijn evengoed nogal gebrekkig bleek te zijn. Nederland werd de eerste republiek voor een volk dat zich zelfstandig maakte ( goed, daar is ook wel weer wat op af te dingen, maar zo kan je het wel zien ).

Bovendien hebben wij nog een martelaar voor de goede zaak : Willem van Oranje. In de tijd van de opstand heeft hij onvermoeibaar de boel bij elkaar proberen te houden. Op 10 juli 1584 is hij vermoord, nadat hij bij een eerdere aanslag al in zijn kaak werd geschoten.

Maar Nederlanders doen niets aan staatsnationalisme en dus kent zo goed als niemand deze geschiedenis en deze potentiële bron van trots op Nederland.

‘IS is uit op een Armageddon’, Marije van Beek, in Trouw, 2-9-2016.

David Cook, historicus, auteur van standaardwerken over de jihad, materlaarschap en eindtijddenken : “Er is een gigantische onwil om moslimradicalen op hun woord te geloven als ze zeggen dat ze zich op de Koran baseren.”

“Je wordt als moslim beoordeeld op je laatste daden. Dus het is normaal om je extreem laat te bekeren, en in de laatste minuut berouw te krijgen. Zelfmoordaanslagen sluiten aan op die traditie. Het is een enkeltje paradijs – een absolute methodologie om redding te vinden.”

Cook : “Ik geloof dus dat hun [Islamitische Staat] ideologische en apocalyptische aard zich ook openbaart in hun buitenlandpolitiek. Ze willen iedereen boos maken en in een wereldoorlog lokken.” Daarom voeren ze niet alleen oorlog tegen Syrië en Irak, maar ook tegen Jordanië en hun levenslijn, Turkeije – iedereen in de buurt.

Volgens Cook leeft in ‘de islam’ het concept van de ‘grote jihad’, de aggressieve jihad van de verbreiding nog steeds. De ‘kleine jihad’, die van de persoonlijke strijd tegen het eigen ego, komt pas veel later op en is in de theologie nog erg klein vergeleken met de grote jihad.

Hoopgevend vind ik de weigering van de islamitische gemeente in Saint-Etienne-du-Rouvray mee te werken aan de begrafenis van de dader van de – islamitisch gemotiveerde – moordaanslag op een priester in de plaats. Hoopgevend, ondanks zijn grote, persoonlijke tragiek, vind ik ook de verklaring van Mohamed el Bachiri . Zijn leven is verwoest doordat hij zijn vrouw verloor bij de aanslag van 22 maart 2016 in het metrostation van Maalbeek in Brussel door islamitische terroristen. Zijn boodschap is één van vrede en verzoening. Voor hen die in het terrorisme geloven zal hij gelden als ongelovige, iemand wiens dood onbelangrijk dan wel wenselijk is.

De bolletjes ijs in de desserts zijn opgemaakt met een leuk, oranje bloemetje, Oostindische kers zo te zien. Helaas is de warme appeltaart van binnen koud, maar we hebben lang zitten wachten tot we iemand konden bereiken die onze bestelling wilde opnemen, we zetten door ! De bloem smaakt overigens niet, proef ik, niet lekker, niet vies, gewoon niet.

Dochter K. moppert een beetje en prikt in haar ijs, ze wil naar huis, werpt zich dan zo ver ze kan achteruit onder het slaken van een diep WTF. Uit haar Oostindische kers kruipt een oorworm.

Mijn vrouw rekent af en noemt het koude gebak en de oorworm. Het antwoord van het restaurant : a) Het gebak had u meteen terug moeten sturen, en, b) over de oorworm : dat had-ie nou niet moeten doen.

Zorg, Paal 9,  dat je gerechten op orde zijn of dat personeel binnen 20 minuten bereikbaar is. Stel dat elke interactie 20 minuten duurt, zoals het geval was, dan hadden we na 1 uur 20 het dessert gehad dat we besteld hadden :

• Wachten tot bestelling wordt opgenomen
• Wachten tot de bestelling wordt geserveerd
• Wachten tot de ondeugdelijke bestelling wordt weggenomen
• Wachten tot een nieuwe bestelling wordt geserveerd

En dan : ongedierte in je eten is gewoon slecht. Had de oorworm in mijn bloem gezeten, dan was hij in mijn mond verdwenen ( dat is lachen natuurlijk, alleen betaal ik daar niet voor.

En serveer je klanten niet af. Kortom : slecht restaurant, matig tot slecht personeel, geld elders besteden.

Mohammend Lahouaiej Bouhlel reed op 14 juli 2016 met een vrachtwagen in op en door een menigte, die op de Boulevard des Anglais in Nice stond te kijken naar het vuurwerk ter gelegenheid van de Franse nationale feestdag. Meteen begon het speculeren over de vraag, of dit nu een aanslag was vanuit radicaal islamitische motieven. Tegelijk begon het speculeren over en vorsen naar de psychische gesteldheid van de man. Al gauw werd duidelijk dat Bouhlel een alcoholist was. Hij was min of meer psychotisch. Hij gebruikte geweld tegen zijn vrouw en kinderen. Hij hield van porno en video’s waarin mensen onthoofd werden. Hij was een crimineel.

Islamitische Staat claimde de aanslag. Na een tijdje. De banden tussen Bouhlel  en een radicaal islamitische organisatie waren vaag, ze moesten blijkbaar even goed nadenken.

Bouhlels actie lijkt goed te passen in de verwachting van een leven na de dood en de verwachting van de waardering en beloning die de martelaar voor de zaak van Allah te beurt zal vallen. Zijn leven op aarde was een mislukking, zonder meer, maar deze goede daad van terreur onder de ongelovigen moet hem, de radicale verliezer, een heerlijke uitweg naar een beter leven hebben geleken. In dit perspectief is zijn actie islamitisch te noemen.

Aanvulling vrijdag 22 juli 2016

Volgens Wassim Nasr en Pierre Vermeren moet de oorlog van Islamitische Staat tegen ‘het Westen’ worden gezien als revanche voor de vernedering van de wereld van de islam, de best mogelijke samenleving, volgens de Profeet, door een in toenemende mate areligieuze westerse samenleving ( Ook een gek kan jihadist zijn, door Kleis Jager, in Trouw, 22-7-2016 ).